ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಯತ್ನಾದ್ಯತಮಾನಸ್ತು ಯೋಗೀ ಸಂಶುದ್ಧಕಿಲ್ಬಿಷಃ।
ಅನೇಕಜನ್ಮಸಂಸಿದ್ಧಸ್ತತೋ ಯಾತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ 45 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः।
अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम् ॥ 45 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
prayatnādyatamānastu yogī saṃśuddhakilbiṣaḥ|
anekajanmasaṃsiddhastato yāti parāṃ gatim || 45 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಯತ್ನಾತ್ ಯತಮಾನಃ ತು ಯೋಗೀ (प्रयत्नात् यतमानः तु योगी, prayatnāt yatamānaḥ tu yogī) = ಆದರೆ ದೃಢ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶ್ರಮಿಸುವ ಯೋಗಿ (but the yogi who strives with diligence)
- ಸಂಶುದ್ಧಕಿಲ್ಬಿಷಃ (संशुद्धकिल्बिषः, saṃśuddhakilbiṣaḥ) = ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದವನು (cleansed of sin)
- ಅನೇಕಜನ್ಮಸಂಸಿದ್ಧಃ (अनेकजन्मसंसिद्धः, anekajanmasaṃsiddhaḥ) = ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವನು (perfected through many births)
- ತತಃ ಪರಾಮ್ ಗತಿಮ್ ಯಾತಿ (ततः पराम् गतिम् याति, tataḥ parām gatim yāti) = ಆಮೇಲೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ (then reaches the supreme goal)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆದರೆ ದೃಢ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶ್ರಮಿಸುವ ಯೋಗಿ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿ, ಆಮೇಲೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
But the yogi who strives with diligence, cleansed of sin and perfected through many births, then reaches the supreme goal.
ಶ್ಲೋಕ 6.45ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.45
ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದವನೂ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದ ಮೇಲೆ, ದೃಢವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವವನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು ಎಂಬ ‘ಕೈಮುತ್ಯ’ ತರ್ಕವನ್ನು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
The answer to Arjuna’s question is completed here. Sridhara Swami sees the ‘how much more’ argument here: if even one of little effort is not lost, what need is there to speak of one who strives firmly?
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅನೇಕಜನ್ಮಸಂಸಿದ್ಧ’ವನ್ನು ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದರಿಂದ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಪರಮ ಗತಿ ಸೇರುವುದು ಎಂದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಪುಣ್ಯರಾಶಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದವನು, ಜಾರಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Shankara opens ‘perfected through many births’ as gathering impressions little by little over many births, being perfected by them, gaining right vision and reaching the supreme goal. For Ramanuja, one purified by the store of merit earned over many births reaches the supreme goal again, even though he slipped.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಇದು ಒಂದೇ ಜನ್ಮದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ’ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ನಾರದೀಯದ ವಚನ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅತೀವ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳ ಜಿಜ್ಞಾಸು ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು, ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಕಂಡು ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ.
Madhva stresses that this is not the work of one birth and quotes the Naradiya: the seeker endowed with great faith and devoted to Vishnu, knowing, meditating and seeing over many births, enters Narayana, and not otherwise.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಅನೇಕ ಜನ್ಮ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೆಲವರಿಗೆ ನಿರಾಶೆ ತರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಾಧಾನ: ಈ ಬದುಕಿನಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಡ ಇಲ್ಲ.
The phrase ‘many births’ may discourage some. But its other meaning is a great comfort: there is no pressure to finish everything in this one life.
ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಗುತ್ತವೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ. ನಮ್ಮ ಭಾಗದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದೇ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ, ಪೂರ್ಣತೆಯ ಗಡುವನ್ನು ನಾವೇ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ.
Great changes happen slowly, in personal life and in society. Our work is to do our share of the effort honestly; we need not set ourselves a deadline for perfection.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ