ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯದಾ ವಿನಿಯತಂ ಚಿತ್ತಮಾತ್ಮನ್ಯೇವಾವತಿಷ್ಠತೇ।
ನಿಃಸ್ಪೃಹಃ ಸರ್ವಕಾಮೇಭ್ಯೋ ಯುಕ್ತ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇ ತದಾ ॥ 18 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते।
निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥ 18 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yadā viniyataṃ cittamātmanyevāvatiṣṭhate|
niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate tadā || 18 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದಾ ವಿನಿಯತಮ್ ಚಿತ್ತಮ್ (यदा विनियतम् चित्तम्, yadā viniyatam cittam) = ಯಾವಾಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾದ ಮನಸ್ಸು (when the well-disciplined mind)
- ಆತ್ಮನಿ ಏವ ಅವತಿಷ್ಠತೇ (आत्मनि एव अवतिष्ठते, ātmani eva avatiṣṭhate) = ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆಯೋ (rests in the self alone)
- ಸರ್ವಕಾಮೇಭ್ಯಃ ನಿಃಸ್ಪೃಹಃ (सर्वकामेभ्यः निःस्पृहः, sarvakāmebhyaḥ niḥspṛhaḥ) = ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಗಳಿಂದ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವನು (free of longing for all desires)
- ತದಾ ಯುಕ್ತಃ ಇತಿ ಉಚ್ಯತೇ (तदा युक्तः इति उच्यते, tadā yuktaḥ iti ucyate) = ಆಗ ಯುಕ್ತನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ (then he is called steadfast)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾದ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆಯೋ, ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಗಳಿಂದಲೂ ಆಸೆ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಅವನನ್ನು ಯುಕ್ತನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
When the well-disciplined mind rests in the self alone, free of longing for all desires, then he is called steadfast.
ಶ್ಲೋಕ 6.18ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.18
ಯಾವಾಗ ಯೋಗ ಸಿದ್ಧಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇದು ಉತ್ತರ. ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಮನಸ್ಸು ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಬಯಕೆಗಳ ಸೆಳೆತ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ.
This answers the question of when yoga can be said to be accomplished. Two marks: the mind rests in the self alone, and the pull of outer desires has gone.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ವಿನಿಯತ’ ಎಂದರೆ ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಗಳ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಏಕಾಗ್ರವಾದ ಮನಸ್ಸು. ‘ಸರ್ವಕಾಮ’ ಎಂದರೆ ಕಂಡ ಮತ್ತು ಕಾಣದ, ಅಂದರೆ ಈ ಲೋಕದ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ಬಯಕೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಐಹಿಕ ಮತ್ತು ಆಮುಷ್ಮಿಕ ಭೋಗಗಳ ತೃಷ್ಣೆ ಹೋಗಿರುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
For Shankara ‘well-disciplined’ means a one-pointed mind that has let go of thoughts of outer things. ‘All desires’ means desire for all things seen and unseen, of this world and the next. Sridhara Swami also speaks of the thirst for pleasures here and hereafter having gone.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಆತ್ಮವೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಯೋಜನ ಎಂದು ಕಂಡ ಮನಸ್ಸು ಅಲ್ಲೇ ನಿಶ್ಚಲವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಉಳಿದ ಬಯಕೆಗಳು ತಾವಾಗಿ ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂಥವನು ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
Ramanuja gives the reason: a mind that has found the self to be the highest good becomes still there, and then other desires loosen of themselves. Such a person is fit for yoga. Madhva says little here.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಕರ್ಷಣೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಸಣ್ಣ ಸೆಳೆತಗಳು ತಾವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಮಾತಿನ ಸಾರ.
It is hard to crush desires one by one by force. But when the mind finds a greater attraction, the small pulls fall behind of themselves; that is the gist of Ramanuja’s point.
ಒಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಊಟದ ಸಮಯವೂ ಮರೆತುಹೋಗುವ ಅನುಭವ ಅನೇಕರಿಗಿದೆ. ಅದು ಉಪವಾಸವಲ್ಲ, ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬದಲಾದದ್ದು. ಧ್ಯಾನದ ಸ್ಥಿರತೆಯೂ ಇದರ ಆಳವಾದ ರೂಪ.
Many have had the experience of being so absorbed in a task that they forget mealtime. That is not fasting; the centre of attraction has shifted. The steadiness of meditation is a deeper form of this.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ