ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸೇನ ತೇನೈವ ಹ್ರಿಯತೇ ಹ್ಯವಶೋಽಪಿ ಸಃ।
ಜಿಜ್ಞಾಸುರಪಿ ಯೋಗಸ್ಯ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಾತಿವರ್ತತೇ ॥ 44 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोऽपि सः।
जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥ 44 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
pūrvābhyāsena tenaiva hriyate hyavaśo’pi saḥ|
jijñāsurapi yogasya śabdabrahmātivartate || 44 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತೇನ ಏವ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸೇನ (तेन एव पूर्वाभ्यासेन, tena eva pūrvābhyāsena) = ಆ ಹಿಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ (by that very former practice)
- ಅವಶಃ ಅಪಿ ಸಃ ಹ್ರಿಯತೇ (अवशः अपि सः ह्रियते, avaśaḥ api saḥ hriyate) = ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವನು ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ (he is carried on, even without his will)
- ಯೋಗಸ್ಯ ಜಿಜ್ಞಾಸುಃ ಅಪಿ (योगस्य जिज्ञासुः अपि, yogasya jijñāsuḥ api) = ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುವವನೂ (even one who only seeks to know yoga)
- ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ ಅತಿವರ್ತತೇ (शब्दब्रह्म अतिवर्तते, śabdabrahma ativartate) = ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ (goes beyond shabda-brahman, the word-bound Veda)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆ ಹಿಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸವೇ, ಅವನ ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವನನ್ನು ಯೋಗದ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುವವನೂ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
By that very former practice he is carried on, even without his own will. Even one who only seeks to know yoga goes beyond shabda-brahman.
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಅಭ್ಯಾಸ ಬಲವಾದದ್ದು, ಅದೇ ಅವನನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶಂಕರರು. ಅಭ್ಯಾಸ ಉಳಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಬಲವಾದ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಸಂಸ್ಕಾರವೇ ಅವನನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ; ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಅದರ ಬಲದ ಮುಂದೆ ಅಡಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆ ಅಧರ್ಮ ತೀರಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಸಂಸ್ಕಾರ ತಾನಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ಶುರುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಹಾಗೇ ಇದ್ದರೂ ಆ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುವವನು’ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗದಿಂದ ಜಾರಿದ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯೇ; ಅವನೂ ‘ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ’ವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ‘ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ’ವನ್ನು ಶಂಕರರು ವೇದ ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅದರಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವನ ವಿಷಯ ಹೇಳುವುದೇನು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶಂಕರರು.
The practice of a former birth is strong, says Shankara. Unless he has done a wrong stronger than the impression it left, that impression carries him on; if he has, it is overpowered, and when that wrong is spent, the impression begins its work of itself; however long it lies, it is not destroyed. The one who ‘seeks to know’ is again the fallen renunciate; even he goes beyond ‘shabda-brahman’, which Shankara takes as the fruit of the rites the Veda enjoins. How much more, he adds, one who knows yoga and practises it, steadfast in it.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಭಾಷ್ಯ
Sri Shankara Bhagavatpada, Bhagavad Gita Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 6.44ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.44
‘ಅವಶೋಽಪಿ’, ‘ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ’, ಎಂಬ ಮಾತು ಗಮನಾರ್ಹ. ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಒಂದು ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಅವನನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಒಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಲವಾದ ಅಧರ್ಮ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಯೋಗದ ಸಂಸ್ಕಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಕ್ಷಯಿಸಿದಾಗ ಯೋಗಸಂಸ್ಕಾರ ತಾನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಶುರುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದರೂ ಅದು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
‘Even without his will’ is notable. The old practice carries him like a current. Shankara also states an honest exception: if he has done wrong stronger than it, the impression of yoga is covered for a while. But when that is spent, the impression of yoga starts to work again of itself; however long the time, it is not destroyed.
‘ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ’ದ ಅರ್ಥದ ಬಗ್ಗೆ ಆಚಾರ್ಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅದು ವೇದ ಹೇಳುವ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲ. ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸಿದವನೂ ಅದನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ದಾಟುವುದು’ ಎಂದರೆ ‘ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸೇರುವುದು’, ಮತ್ತು ‘ಜಿಜ್ಞಾಸು’ ಎಂದರೆ ‘ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ತೀವ್ರ ಇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳವನು’.
The acharyas part on the meaning of ‘shabda-brahman’. For Shankara it is the fruit of the rites the Veda prescribes. Even one who merely wishes to know yoga goes beyond it; how much more one established in yoga and practising it. For Madhva ‘going beyond shabda-brahman’ means ‘reaching the Supreme Brahman’, and ‘one who seeks to know’ is ‘one with an intense wish to know yoga’.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟ. ಅವರಿಗೆ ‘ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದರೆ ‘ಪ್ರಕೃತಿ’: ದೇವ, ಮನುಷ್ಯ, ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ಸ್ವರ್ಗ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾದದ್ದು. ಅದನ್ನು ದಾಟುವುದು ಎಂದರೆ ಆ ಯಾವ ಹೆಸರಿಗೂ ಸಿಗದ, ಜ್ಞಾನಾನಂದವೇ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸೇರುವುದು.
Ramanuja’s reading is very distinctive. For him ‘shabda-brahman’ is ‘prakriti’: what can be named by words such as god, man, earth, sky and heaven. Going beyond it means reaching the self, whose nature is knowledge and bliss alone and which none of those names can reach.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಅವಶ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ: ಬೇಡವೆಂದರೂ ಕೈ ಸಿಗರೇಟಿನ ಕಡೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ನಿಯಮ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
We usually use ‘without one’s will’ for bad habits: the hand goes to the cigarette though we say no. This verse reminds us that the same law applies to good habits.
ಅಭ್ಯಾಸ ಎರಡು ಅಲಗಿನ ಕತ್ತಿ. ನಾವು ಇಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆಯೋ ನಾಳೆ ಅದೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈಗಲೇ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜಾಣತನ.
Habit is a two-edged sword. What we do again and again today is what will carry us tomorrow. So it is wise to choose now which current to build.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ