ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 91: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಪದನ್ಯಾಸಕ್ರೀಡಾ         ಪರಿಚಯಮಿವಾರಬ್ಧುಮನಸಃ
ಸ್ಖಲಂತಸ್ತೇ ಖೇಲಂ         ಭವನಕಲಹಂಸಾ ನ ಜಹತಿ ।
ಅತಸ್ತೇಷಾಂ ಶಿಕ್ಷಾಂ         ಸುಭಗಮಣಿಮಂಜೀರರಣಿತ-
ಚ್ಛಲಾದಾಚಕ್ಷಾಣಂ         ಚರಣಕಮಲಂ ಚಾರುಚರಿತೇ ॥ 91 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

पदन्यासक्रीडा        परिचयमिवारब्धुमनसः
स्खलन्तस्ते खेलं        भवनकलहंसा न जहति ।
अतस्तेषां शिक्षां        सुभगमणिमञ्जीररणित
च्छलादाचक्षाणं        चरणकमलं चारुचरिते ॥ 91 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

padanyāsakrīḍā        paricayamivārabdhumanasaḥ
skhalantaste khelaṃ        bhavanakalahaṃsā na jahati |
atasteṣāṃ śikṣāṃ        subhagamaṇimañjīraraṇita
cchalādācakṣāṇaṃ        caraṇakamalaṃ cārucarite || 91 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಪದನ್ಯಾಸಕ್ರೀಡಾಪರಿಚಯಂ (पदन्यासक्रीडापरिचयं, padanyāsakrīḍāparicayaṃ) = ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವ ಆಟದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು (practice in the play of placing the feet)
ಇವ (इव, iva) = ಎಂಬಂತೆ (as if)
ಆರಬ್ಧುಮನಸಃ (आरब्धुमनसः, ārabdhumanasaḥ) = ಆರಂಭಿಸಲು ಬಯಸಿ (wishing to begin)
ಸ್ಖಲಂತಃ (स्खलन्तः, skhalantaḥ) = ಎಡವುತ್ತ (stumbling)
ತೇ ಖೇಲಂ (ते खेलं, te khelaṃ) = ನಿನ್ನ ಲೀಲಾಗಮನವನ್ನು (your graceful gait)
ಭವನಕಲಹಂಸಾಃ (भवनकलहंसाः, bhavanakalahaṃsāḥ) = ಅರಮನೆಯ ರಾಜಹಂಸಗಳು (the royal swans of your palace)
ನ ಜಹತಿ (न जहति, na jahati) = ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ (do not leave)
ಅತಃ (अतः, ataḥ) = ಆದ್ದರಿಂದ (so)
ತೇಷಾಂ ಶಿಕ್ಷಾಂ (तेषां शिक्षां, teṣāṃ śikṣāṃ) = ಅವುಗಳಿಗೆ ಪಾಠವನ್ನು (their lessons)
ಸುಭಗಮಣಿಮಂಜೀರರಣಿತಚ್ಛಲಾತ್ (सुभगमणिमञ्जीररणितच्छलात्, subhagamaṇimañjīraraṇitacchalāt) = ಸುಂದರ ರತ್ನಖಚಿತ ಕಾಲಂದುಗೆಗಳ ಝಣಝಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ (under cover of the jingling of the lovely jewelled anklets)
ಆಚಕ್ಷಾಣಂ (आचक्षाणं, ācakṣāṇaṃ) = ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ (seem to be giving)
ಚರಣಕಮಲಂ (चरणकमलं, caraṇakamalaṃ) = ಪಾದಕಮಲ (your lotus feet)
ಚಾರುಚರಿತೇ (चारुचरिते, cārucarite) = ಸುಂದರ ನಡಿಗೆಯವಳೇ (O you of graceful gait)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸುಂದರ ನಡಿಗೆಯವಳೇ, ನಿನ್ನ ಅರಮನೆಯ ರಾಜಹಂಸಗಳು ನಿನ್ನಂತೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಬಯಸಿ, ಎಡವುತ್ತಲೇ ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನು ಬಿಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳು ರತ್ನಖಚಿತ ಕಾಲಂದುಗೆಗಳ ಝಣಝಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿರುವಂತಿವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

You of graceful gait, the royal swans of your palace, wanting to learn to walk as you do, keep following you, stumbling, and will not leave your side. And so your lotus feet seem to be giving them lessons, under cover of the jingling of your lovely jewelled anklets.

ಶ್ಲೋಕ 91ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 91

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಲಾಭ, ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಹವಾಸ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯGain of land and wealth, the company of scholars, and skill in dance
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಓಂ, ಹ್ರೀಂ (ಮೂರು ಬಾರಿ)oṃ, hrīṃ (three times)
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing south-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 2000 ಬಾರಿ2000 times a dayಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: 1000 ಬಾರಿAnother source: 1000 times
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 daysಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: 25 ದಿನAnother source: 25 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಕುದಿಸಿದ ಹಾಲು ಬೆರೆಸಿದ ಅನ್ನ, ಹಾಲಿನ ಪಾಯಸ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಸಹಿತ ವೀಳ್ಯದೆಲೆRice mixed with boiled milk, milk payasa, coconut, fruits, and betel leaves with areca nut

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಆಕರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಗೊಂದಲವಿಡದೆ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.Sources: Several traditional texts. Where these sources differ, both versions have been provided here for completeness.