ಶಿವಾನಂದ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 87 ಅರ್ಥ: ಅಶನಂ ಗರಲಂ ಫಣೀ

ಶ್ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಅರ್ಧ ಶಿವನ ಆಸ್ತಿಯ ಪಟ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದವೇ ಇಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆ ಪದಗಳು ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ, ಆಹಾರ ವಿಷ, ಆಭರಣ ಹಾವು, ಉಡುಪು ತೊಗಲು, ವಾಹನ ಎತ್ತು. ಸಮುದ್ರ ಕಡೆದಾಗ ಎದ್ದ ವಿಷವನ್ನು ಶಿವ ಕುಡಿದು ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಕಥೆ, ಕೊರಳಿಗೆ ಸುತ್ತಿದ ಹಾವು, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ತೊಗಲು, ಜೊತೆಗೆ ನಡೆಯುವ ನಂದಿ, ಇವು ಶೈವ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತ ಚಿತ್ರಗಳು. ಲೋಕ ಬಿಟ್ಟು ಓಡುವ ನಾಲ್ಕು ವಸ್ತುಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸೊತ್ತು.

The first half of the verse is an inventory of Shiva’s property, and it contains no verb at all. Four pairs of words stand in a row: food, poison, ornament, serpent, garment, hide, vehicle, bull. The poison that rose when the ocean was churned and which Shiva drank and held in his throat, the serpent coiled at his neck, the hide tied at his waist, the bull that walks beside him, these are familiar pictures of the Shaiva stories. The four things the world runs away from are here the Lord’s own belongings.

‘ನನಗೆ ಏನನ್ನು ಕೊಡುವೆ, ಇರುವುದಾದರೂ ಏನು’ ಎಂಬ ಮಾತು ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಕುಹಕದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೊಂದು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಲಿಗೆಯ ಮಾತು. ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ತೆಗಳುವಂತೆ ಹೇಳಿ ಹೊಗಳುವ ಈ ಬಗೆ ಪರಿಚಿತವಾದದ್ದು ಎಂದು ಹಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶ್ರೀ ಇದ್ದಾಳೆ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ಆನೆ ಇದೆ. ಶಿವನ ಬಳಿ ಎಲ್ಲರೂ ಬಿಟ್ಟದ್ದು ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಂದ ಏನನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ.

The words what will you give me, and what is there at all, sound at first like a taunt, yet this is the speech of affectionate familiarity. Many say that this manner, praising a god under the appearance of blame, is a familiar one in hymns. Vishnu has Shri, Indra has the white elephant, and Shiva has only what everyone else has given up. The question of what one could ask of him is therefore a natural one.

ಉತ್ತರ ಕೊನೆಯ ಪಾದದಲ್ಲಿದೆ. ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡು ಎಂಬುದು ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ತರಬೇಕಾದ ಕೊಡುಗೆಯಲ್ಲ. ‘ಭಕ್ತಿಮೇವ’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ‘ಏವ’ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಮಾತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಡಿದು ಒಂದನ್ನೇ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲ, ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಅಲ್ಲ, ಭಕ್ತಿಯನ್ನೇ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದವನ ಬಳಿ ಉಳಿದಿರುವುದು ಅವನೇ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಡಬಹುದಾದದ್ದೂ ತನ್ನನ್ನೇ.

The answer lies in the last quarter. Give me devotion at your feet is not a gift that has to be fetched from anywhere else. In ‘bhaktimeva’ the small word ‘eva’ cuts everything away and leaves one thing, not liberation and not wealth but devotion. What is left with one who has renounced everything is himself, so what he can give is himself as well.

ಕೆಲವು ಪದಗಳ ವಿವರ ಇದು. ‘ಗರಲ’ ಎಂದರೆ ವಿಷ, ‘ಫಣೀ’ ಎಂದರೆ ಹೆಡೆಯುಳ್ಳದ್ದು ಅಂದರೆ ಹಾವು, ‘ಕಲಾಪ’ ಎಂದರೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ, ‘ಮಹೋಕ್ಷ’ ಎಂದರೆ ಬೆಳೆದ ದೊಡ್ಡ ಎತ್ತು. ‘ದಾಸ್ಯಸಿ’ ಎಂಬುದು ಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲದ ರೂಪ, ಕೊಡುವೆ ಎಂದು. ಒಂದು ಎಚ್ಚರದ ಮಾತನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ವಿಷವನ್ನು ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಚಿತ್ರ ಲೋಕದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತಾನೇ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಸಂಕೇತ, ಅದು ಅನುಕರಿಸುವ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ.

Some details of the words: ‘garala’ is poison, ‘phani’ is the hooded one, that is, a serpent, ‘kalapa’ is a gathered array and also an ornament, and ‘mahoksha’ is a full grown great bull. ‘Dasyasi’ is a future form, you will give. One caution should be added. The picture of poison held in the throat is a symbol of bearing hardship oneself for the good of others, and it is not something to be imitated.

ಛಂದಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆ, ಎರಡು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು. ಬೆಸ ಪಾದಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಗೆಯಾಗಿವೆ, ಸಮ ಪಾದಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಗೆಯಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆ ಅರ್ಧಗಳು ಸಮನಾಗಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಬಂಧ ಇದು, ಹೆಸರನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರೆವು. ಎಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಎಣಿಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ.

The metre changes here. The first and third quarters have eleven syllables and the second and fourth have twelve. The odd quarters match each other and the even quarters match each other, so this is one of the shorter metres in which the halves correspond, and we cannot name it with certainty. The same counts return in verses eighty-nine and ninety.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಲ್ಲದವರೇ ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಾವು ಆಗಾಗ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಾಲದಾಗ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತವರು ಒಂದು ನಾಣ್ಯ ಮುಂದೆ ಚಾಚುತ್ತಾರೆ, ಕೇಳುವ ಮೊದಲೇ.

We often see that it is those who have little in hand who give. When the change falls short at a shop counter, the person standing behind holds out a coin, before being asked.

ಕೊಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದರ ಮೊತ್ತದಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತರೆ ಕೊಡುವ ಕ್ಷಣ ಸರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

The power to give does not come from the size of what one has. It comes from a mind ready to give. If we sit waiting on the ground that we have too little, the moment for giving passes by.