ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ದೋಷೈರೇತೈಃ ಕುಲಘ್ನಾನಾಂ ವರ್ಣಸಂಕರಕಾರಕೈಃ ।
ಉತ್ಸಾದ್ಯಂತೇ ಜಾತಿಧರ್ಮಾಃ ಕುಲಧರ್ಮಾಶ್ಚ ಶಾಶ್ವತಾಃ ॥ 43 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ 43 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
doṣairetaiḥ kulaghnānāṃ varṇasaṅkarakārakaiḥ |
utsādyante jātidharmāḥ kuladharmāśca śāśvatāḥ || 43 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದೋಷೈಃ (दोषैः, doṣaiḥ) = ದೋಷಗಳಿಂದ (by the misdeeds)
- ಏತೈಃ (एतैः, etaiḥ) = ಈ (these)
- ಕುಲಘ್ನಾನಾಮ್ (कुलघ्नानाम्, kulaghnānām) = ಕುಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವರ (of the destroyers of the family)
- ವರ್ಣಸಂಕರಕಾರಕೈಃ (वर्णसङ्करकारकैः, varṇasaṅkarakārakaiḥ) = ವರ್ಣಸಂಕರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ (that cause the mixing of varnas)
- ಉತ್ಸಾದ್ಯಂತೇ (उत्साद्यन्ते, utsādyante) = ನಿರ್ಮೂಲವಾಗುತ್ತವೆ (are uprooted)
- ಜಾತಿಧರ್ಮಾಃ (जातिधर्माः, jātidharmāḥ) = ಸಮುದಾಯದ ಧರ್ಮಗಳು (the dharmas of the community)
- ಕುಲಧರ್ಮಾಃ (कुलधर्माः, kuladharmāḥ) = ಕುಲಧರ್ಮಗಳು (the dharmas of the family)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಶಾಶ್ವತಾಃ (शाश्वताः, śāśvatāḥ) = ಶಾಶ್ವತವಾದ (everlasting)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕುಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವರ, ವರ್ಣಸಂಕರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಈ ದೋಷಗಳಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಜಾತಿಧರ್ಮಗಳೂ ಕುಲಧರ್ಮಗಳೂ ನಿರ್ಮೂಲವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Through these misdeeds of the destroyers of the family, which cause the mixing of varnas, the everlasting dharmas of community and family are uprooted.
ಶ್ಲೋಕ 1.43ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 1.43
ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಆತಂಕದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಕುಲ, ಈಗ ಜಾತಿ, ಅಂದರೆ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯ. ನಲವತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಅವನ ತರ್ಕದ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನೋಡಬಹುದು. ಕುಲನಾಶ, ಅದರಿಂದ ಕುಲಧರ್ಮದ ನಾಶ, ಅದರಿಂದ ಅಧರ್ಮ, ಅದರಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅಧಃಪತನ, ಅದರಿಂದ ಸಂಕರ, ಅದರಿಂದ ನರಕ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಪತನ, ಈಗ ಮತ್ತೆ ಧರ್ಮಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನ.
Here the circle of Arjuna’s fear grows wider still. First the family, now jati, the whole community. From the fortieth verse the chain of his argument can be traced: the destruction of the family, then the loss of family dharma, then adharma, then the fall of the women, then sankara, then hell and the fall of the ancestors, and now once more the uprooting of dharma.
ಈ ಸರಪಳಿ ಸುತ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಹೊರಟಲ್ಲಿಗೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೊಂಡಿಯೂ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಗಮನಿಸುವಂತೆ, ಈ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ತರ್ಕವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ದುಃಖ. ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಇದನ್ನೇ ಪ್ರಜ್ಞಾವಾದ, ಅಂದರೆ ಪಂಡಿತರಂತೆ ಆಡುವ ಮಾತು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.
The chain curls round and returns to where it began. Every link is in the language of the shastras. But as many commentators note, the force driving this learned argument is grief. In the second chapter Krishna calls exactly this prajnavada, talk that sounds like wisdom.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಇದಾದರೆ ಅದಾಗುತ್ತದೆ, ಅದಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು, ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿಯಿತು.’ ಆತಂಕದ ಮನಸ್ಸು ಯೋಚಿಸುವುದು ಹೀಗೆಯೇ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೊಂಡಿಯೂ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಸರಪಳಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ವಿನಾಶದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
If this happens, that will follow, then another thing, and then everything is over. This is how an anxious mind thinks. Each link looks logical. The whole chain looks like a ruin there is no escaping.
ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಯೋಚನೆಗೆ ಕ್ಯಾಟಸ್ಟ್ರೋಫೈಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸತ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಶಕ್ತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕೊಂಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ನಿಲುಗಡೆ, ‘ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೀಗೇ ಆಗಬೇಕೇ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ.
In psychiatry this kind of thinking is called catastrophising. Its strength is that each link holds a little truth. What is missing is a pause between the links, the question: must it really go this way?
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ