ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸಂಜಯ ಉವಾಚ
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ಪಾಂಡವಾನೀಕಂ ವ್ಯೂಢಂ ದುರ್ಯೋಧನಸ್ತದಾ ।
ಆಚಾರ್ಯಮುಪಸಂಗಮ್ಯ ರಾಜಾ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 2 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
सञ्जय उवाच
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ 2 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
sañjaya uvāca
dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā |
ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt || 2 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸಂಜಯಃ ಉವಾಚ (सञ्जयः उवाच, sañjayaḥ uvāca) = ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು (Sanjaya said)
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (दृष्ट्वा, dṛṣṭvā) = ನೋಡಿ (having seen)
- ತು (तु, tu) = ಆದರೆ (but, then)
- ಪಾಂಡವಾನೀಕಮ್ (पाण्डवानीकम्, pāṇḍavānīkam) = ಪಾಂಡವರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು (the army of the Pandavas)
- ವ್ಯೂಢಮ್ (व्यूढम्, vyūḍham) = ವ್ಯೂಹವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ (drawn up in battle formation)
- ದುರ್ಯೋಧನಃ (दुर्योधनः, duryodhanaḥ) = ದುರ್ಯೋಧನನು (Duryodhana)
- ತದಾ (तदा, tadā) = ಆಗ (then)
- ಆಚಾರ್ಯಮ್ (आचार्यम्, ācāryam) = ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು, ಅಂದರೆ ದ್ರೋಣರನ್ನು (the teacher, Drona)
- ಉಪಸಂಗಮ್ಯ (उपसङ्गम्य, upasaṅgamya) = ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ (going up to)
- ರಾಜಾ (राजा, rājā) = ರಾಜನು (the king)
- ವಚನಮ್ (वचनम्, vacanam) = ಮಾತನ್ನು (words)
- ಅಬ್ರವೀತ್ (अब्रवीत्, abravīt) = ಹೇಳಿದನು (spoke)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸಂಜಯ ಹೇಳಿದನು: ವ್ಯೂಹರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಪಾಂಡವರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನ ಆಗ ಆಚಾರ್ಯ ದ್ರೋಣರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Sanjaya said: Seeing the army of the Pandavas drawn up in battle formation, King Duryodhana then went up to his teacher Drona and spoke these words.
ಶ್ಲೋಕ 1.2ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 1.2
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಕೇಳಿದ್ದು ‘ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಏನು ಮಾಡಿದರು’ ಎಂದು. ಸಂಜಯನ ಉತ್ತರ ಶುರುವಾಗುವುದು ದುರ್ಯೋಧನನಿಂದ. ಇಲ್ಲಿರುವ ತು ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪದವೇ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಧುಸೂದನ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾಂಡವರ ಕಡೆ ಭಯದ ಸುಳಿವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎದುರಿನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ ವಿಚಲಿತನಾದವನು ದುರ್ಯೋಧನ.
Dhritarashtra asked what both sides did. Sanjaya’s answer begins with Duryodhana. Madhusudana Saraswati reads the small word tu, but, as marking a contrast. On the Pandava side there is no trace of fear. But the one who was shaken the moment he saw the opposing army was Duryodhana.
ದ್ರೋಣರು ಕೌರವರಿಗೂ ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸಿದ ಗುರು. ದುರ್ಯೋಧನ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ತಾನೇ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದ. ಇದು ಗುರುವಿಗೆ ತೋರಿದ ಗೌರವದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಭಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಹಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಸಂಜಯ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದವನು ತನ್ನ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಧ್ವನಿಯೂ ಆ ಪದದಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
Drona taught archery to both the Kauravas and the Pandavas. Duryodhana did not send for him. He went to Drona himself. It looks like respect for a teacher, but many commentators see fear hidden behind it. Sanjaya calls him raja, the king, here, and the word is said to carry a hint that a man practised in statecraft does not let his anxiety show.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮನಸ್ಸು ಕದಡಿದಾಗ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ? ನಮಗೆ ಧೈರ್ಯ ಹೇಳಬಹುದು ಎಂದು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವವರ ಬಳಿಗೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಾವು ಕೇಳಬಯಸುವುದು ಸಲಹೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ‘ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಮಾತು.
When the mind is shaken, whom do we usually go to? To someone we hope will reassure us. What we go there for is less advice than one sentence: nothing will happen.
ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ತನ್ನ ಭಯವನ್ನು ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟು ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ಅವನು ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ, ಮಾತನಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
Duryodhana does not have the courage to name his fear. So he goes to his teacher and talks, and keeps on talking. The verses that follow are the evidence.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ