ಭಗವದ್ಗೀತೆ 1.28 ಅರ್ಥ: ಕೃಪಯಾ ಪರಯಾವಿಷ್ಟೋ

ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಅರ್ಜುನನ ಮಾತು ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಪಯಾ ಪರಯಾ ಆವಿಷ್ಟಃ ಎಂಬ ರಚನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಕರುಣೆ ಅರ್ಜುನನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಅರ್ಜುನನೇ ಕರುಣೆಯ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ವಿಷೀದನ್ ಎಂದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಾ, ಗ್ಲಾನಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಾಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಾದ ಎಂಬ ಪದ ಇದೇ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದು.

Sridhara Swami marks Arjuna’s speech as running from here to the end of the chapter. Notice the construction kripaya paraya avishtah. Compassion is not in Arjuna’s grip. Arjuna is in the grip of compassion. Sridhara explains vishidan as sinking deeply, being overcome by dejection. The word vishada in the chapter’s name comes from the same root.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ನಡುವೆಯೂ ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ ಎಂಬ ಸಾಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಎದುರಿನವರನ್ನು ‘ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಂದವರು’ ಎಂದಿದ್ದ ಅರ್ಜುನ ಈಗ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಜನ, ನನ್ನವರು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕರುಣೆ ನಿಜವಾದ ದಯೆಯೋ ಅಥವಾ ಮೋಹದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಭಾವವೋ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಇದನ್ನು ಕಶ್ಮಲ, ಅಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಳಂಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.

The line arjuna uvacha comes in the middle of this verse too. The Arjuna who earlier described the men opposite as having come to please Duryodhana now calls them svajana, my own people. The commentaries debate whether this compassion is true kindness or a feeling mixed with delusion. Besides, at the start of the second chapter Krishna calls it kashmala, a stain on the mind.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುವುದು ಒಂದು ಬಗೆ. ಆ ನೋವಿನಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿ ನಾವೇ ಕುಸಿದುಹೋಗುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಎರಡೂ ಕರುಣೆಯಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

Understanding another’s pain and stepping forward to do something for them is one thing. Drowning in that pain and collapsing ourselves is another. From outside, both look like compassion.

ಇವೆರಡನ್ನೂ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯರು, ನರ್ಸ್‌ಗಳು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಇದನ್ನು ಬೇಗ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಕೈಗೆ ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಬಿಲ್ಲು ಕೈಯಿಂದ ಜಾರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅದನ್ನೇ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

Psychology recognises the two as different. Doctors, nurses and those who care for a sick person at home learn this early. The first gives strength to the hands. The second lets the bow slip from them. The next two verses show exactly that.