ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ತತ್ರೈವಂ ಸತಿ ಕರ್ತಾರಮಾತ್ಮಾನಂ ಕೇವಲಂ ತು ಯಃ।
ಪಶ್ಯತ್ಯಕೃತಬುದ್ಧಿತ್ವಾನ್ನ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ದುರ್ಮತಿಃ ॥ 16 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः।
पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ 16 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
tatraivaṃ sati kartāramātmānaṃ kevalaṃ tu yaḥ|
paśyatyakṛtabuddhitvānna sa paśyati durmatiḥ || 16 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತತ್ರ ಏವಂ ಸತಿ (तत्र एवं सति, tatra evaṃ sati) = ಹೀಗಿರುವಾಗ (this being so)
- ಯಃ ತು ಕೇವಲಮ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಕರ್ತಾರಂ ಪಶ್ಯತಿ (यः तु केवलम् आत्मानं कर्तारं पश्यति, yaḥ tu kevalam ātmānaṃ kartāraṃ paśyati) = ಯಾರು ಕೇವಲ ಆತ್ಮನನ್ನೇ ಕರ್ತೃವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ (one who sees the self alone as the doer)
- ಅಕೃತಬುದ್ಧಿತ್ವಾತ್ (अकृतबुद्धित्वात्, akṛtabuddhitvāt) = ಬುದ್ಧಿ ಪಕ್ವವಾಗದ್ದರಿಂದ (because his understanding is untrained)
- ಸಃ ದುರ್ಮತಿಃ ನ ಪಶ್ಯತಿ (सः दुर्मतिः न पश्यति, saḥ durmatiḥ na paśyati) = ಆ ದುರ್ಮತಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ (that man of poor judgement does not truly see)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಬುದ್ಧಿ ಪಕ್ವವಾಗದ್ದರಿಂದ ಯಾರು ಕೇವಲ ಆತ್ಮನನ್ನೇ ಕರ್ತೃವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ ಆ ದುರ್ಮತಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
This being so, one who, because his understanding is untrained, sees the self alone as the doer, that man of poor judgement does not truly see.
ಶ್ಲೋಕ 18.16ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.16
‘ಕೇವಲ’ ಪದಕ್ಕೆ ಆಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಕೇವಲ ಆತ್ಮ’ ಎಂದರೆ ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮ: ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಆತ್ಮನೊಡನೆ ಒಂದಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಐದು ಕಾರಣಗಳು ಮಾಡುವ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ‘ನಾನೇ ಕರ್ತೃ’ ಎಂದು ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮನನ್ನು ಕರ್ತೃವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು ದುರ್ಮತಿ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಕೇವಲ’ವನ್ನು ಉಪಾಧಿರಹಿತ, ಅಸಂಗ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ‘ಅಕೃತಬುದ್ಧಿ’ಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯರ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗದ ಬುದ್ಧಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೂ ‘ಕೇವಲ’ ಎಂದರೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ.
The acharyas give the word ‘kevala’ different senses. For Shankara ‘the self alone’ means the pure self: one who, for action done by the five causes imagined through ignorance as one with the self, sees the pure self as the doer, thinking ‘I am the doer’, has poor judgement. Sridhara Swami takes ‘kevala’ as free of adjuncts and unattached, and ‘akritabuddhi’ as an understanding unrefined because the teaching of scripture and teacher was set aside. For Madhva too ‘kevala’ means actionless.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಓದು ಬೇರೆ: ಜೀವಾತ್ಮನ ಕರ್ತೃತ್ವ ನಿಜ, ಆದರೆ ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವಂಥದ್ದು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ತನ್ನನ್ನೇ ಏಕೈಕ ಕರ್ತೃವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು ವಿಪರೀತ ಮತಿ, ವಸ್ತುವನ್ನು ಇದ್ದಂತೆ ತಿಳಿಯುವ ಬುದ್ಧಿ ಅವನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ದೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಮಾಡುವವನು’ ಎಂಬ ಭಾವವೇ ತಪ್ಪು, ಕಾರಣಗಳು ಬೇರೆಯಾದರೂ.
Ramanuja reads it differently: the agency of the individual self is real, but it works with the consent of the Supreme Self. That being so, one who sees himself as the sole doer has a perverse understanding, the understanding that knows things as they are has not grown in him. So in both views the notion ‘I alone am the doer’ is the error, though the reasons differ.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಮಾಡಿದೆ’ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಯಂತೆ ‘ಎಲ್ಲ ನನ್ನದೇ ತಪ್ಪು’ ಎಂಬ ಅಪರಾಧಭಾವವೂ ಇದೇ ದೋಷದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ. ಮಗುವಿನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಮ್ಮನ್ನೇ ದೂಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅನ್ಯಾಯ.
Like the pride of ‘I alone did it’, the guilt of ‘it is all my fault’ is another face of the same error. Parents wholly blaming themselves for a child’s illness is often unjust to themselves.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಜೀವ ಉಳಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು, ದಾದಿಯರು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಕುಟುಂಬ, ರೋಗಿಯ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲರ ಪಾಲಿದೆ. ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತಂಡವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
When a life is saved in hospital, doctors, nurses, the laboratory, the family and the patient’s own strength all have a share in it. Sharing success strengthens the team.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ