ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯತಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಭೂತಾನಾಂ ಯೇನ ಸರ್ವಮಿದಂ ತತಮ್।
ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ತಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಂ ವಿಂದತಿ ಮಾನವಃ ॥ 46 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम्।
स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ॥ 46 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yena sarvamidaṃ tatam|
svakarmaṇā tamabhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ || 46 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯತಃ ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ (यतः भूतानां प्रवृत्तिः, yataḥ bhūtānāṃ pravṛttiḥ) = ಯಾರಿಂದ ಜೀವಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯೋ (from whom beings arise and move)
- ಯೇನ ಸರ್ವಮ್ ಇದಂ ತತಮ್ (येन सर्वम् इदं ततम्, yena sarvam idaṃ tatam) = ಯಾರಿಂದ ಇದೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆಯೋ (by whom all this is pervaded)
- ತಂ ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ಅಭ್ಯರ್ಚ್ಯ (तं स्वकर्मणा अभ्यर्च्य, taṃ svakarmaṇā abhyarcya) = ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ (worshipping him through one’s own work)
- ಮಾನವಃ ಸಿದ್ಧಿಂ ವಿಂದತಿ (मानवः सिद्धिं विन्दति, mānavaḥ siddhiṃ vindati) = ಮನುಷ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ (a human being finds perfection)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಯಾರಿಂದ ಇದೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆಯೋ, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಪೂಜಿಸಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Worshipping through one’s own work him from whom beings arise and move, and by whom all this is pervaded, a human being finds perfection.
ಶ್ಲೋಕ 18.46ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.46
‘ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ತಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ’, ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಅವನ ಪೂಜೆ, ಗೀತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು: ಪೂಜೆಗೆ ಬೇರೆ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೇ ಹೂವು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾದ ಈಶ್ವರನಿಂದ ಜೀವಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೇಷ್ಟೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಣದವನೂ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆಯ ಯೋಗ್ಯತೆಯೆಂಬ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಕಾರಣರೂಪದಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
‘Svakarmana tam abhyarchya’, worshipping him through one’s own work, is among the most democratic sentences of the Gita: worship needs no other materials, the work itself is the flower. According to Shankara the arising and activity of beings come from the Lord as inner controller, and each person, of whatever varna, worshipping him through his own work, gains the perfection of fitness for steadfastness in knowledge. Sridhara Swami calls him the supreme Lord who pervades the universe as its cause.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿರುವ ತನ್ನನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ: ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸೇರುವುದೇ ಸಿದ್ಧಿ. ‘ಅಹಂ ಕೃತ್ಸ್ನಸ್ಯ ಜಗತಃ ಪ್ರಭವಃ’ (7.6) ಎಂಬ ಹಿಂದಿನ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja says the Lord is speaking here of himself, the inner self even of Indra and the other gods: worshipping him through one’s own work and reaching him by his grace is the perfection. He links the earlier word ‘I am the origin of the whole world’ (7.6). Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದಾದಿಯ ಆರೈಕೆ, ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ನ ಜಾಗರೂಕ ದುರಸ್ತಿ, ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ತಾಳ್ಮೆ, ಕೃಷಿಕನ ಬೆವರು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನಸಿಟ್ಟು ಮಾಡಿದಾಗ ‘ಅಭ್ಯರ್ಚನೆ’, ಪೂಜೆ.
A nurse’s care, a mechanic’s careful repair, a teacher’s patience and a farmer’s sweat are all ‘abhyarchana’, worship, when done wholeheartedly.
ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂಜೆಯಂತೆ ಕಂಡಾಗ ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟ ತಾನಾಗಿ ಏರುತ್ತದೆ. ಅರೆಮನಸ್ಸಿನ ಪೂಜೆ ಯಾರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗದು.
When work is seen as worship, its quality rises of itself. No one would care for half-hearted worship.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ