ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನ ಹಿ ದೇಹಭೃತಾ ಶಕ್ಯಂ ತ್ಯಕ್ತುಂ ಕರ್ಮಾಣ್ಯಶೇಷತಃ।
ಯಸ್ತು ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗೀ ಸ ತ್ಯಾಗೀತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः।
यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
na hi dehabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśeṣataḥ|
yastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyate || 11 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದೇಹಭೃತಾ ಹಿ (देहभृता हि, dehabhṛtā hi) = ದೇಹಧಾರಿಯಿಂದ (for by an embodied being)
- ಕರ್ಮಾಣಿ ಅಶೇಷತಃ ತ್ಯಕ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಯಮ್ (कर्माणि अशेषतः त्यक्तुं न शक्यम्, karmāṇi aśeṣataḥ tyaktuṃ na śakyam) = ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ (actions cannot be given up entirely)
- ಯಃ ತು ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗೀ (यः तु कर्मफलत्यागी, yaḥ tu karmaphalatyāgī) = ಯಾರು ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನೋ (but one who gives up the fruit of action)
- ಸಃ ತ್ಯಾಗೀ ಇತಿ ಅಭಿಧೀಯತೇ (सः त्यागी इति अभिधीयते, saḥ tyāgī iti abhidhīyate) = ಅವನೇ ತ್ಯಾಗಿ ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ (is called a relinquisher)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದೇಹಧಾರಿಗೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಯಾರು ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೋ ಅವನೇ ತ್ಯಾಗಿ ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
For an embodied being cannot give up actions entirely. One who gives up the fruit of action is the one called a relinquisher.
ಶ್ಲೋಕ 18.11ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.11
ಇದು ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತೀರ್ಮಾನ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ದೇಹವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ದೇಹಧಾರಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಊಟ, ನೀರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳು ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾಯಜ್ಞಾದಿಗಳೂ ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಫಲವನ್ನು ಬಿಡುವವನೇ ಉಪನಿಷತ್ತು ಹೇಳುವ ‘ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಅಮೃತತ್ವ’ದ ತ್ಯಾಗಿ.
This is Krishna’s practical conclusion. Ramanuja says it simply: one who bears a body cannot avoid the food and water needed to sustain it and the actions connected with them, so the great sacrifices and the like cannot be avoided either. One who gives up the fruit in them is the relinquisher of the Upanishad’s ‘immortality through relinquishment’.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ದೇಹಭೃತ್’ ಪದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ದೇಹವೇ ತಾನು ಎಂದು ತಿಳಿದವನು. ‘ಅವಿನಾಶಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನು’ (2.21) ಕರ್ತೃತ್ವದ ಅಧಿಕಾರದಿಂದಲೇ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಈ ಮಾತು ಅಜ್ಞನ ಬಗ್ಗೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದು ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಫಲತ್ಯಾಗಕ್ಕಿಂತ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ತ್ಯಾಗವೇ ಮೇಲಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲ, ದೇಹಾಭಿಮಾನವುಳ್ಳವನಿಗೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Shankara gives ‘dehabhrit’ a special sense: one who takes the body to be oneself. One who knows the imperishable self (2.21) has already been set outside the entitlement of agency, so this statement concerns the ignorant. Sridhara Swami answers an objection: is not giving up all action better than giving up the fruit? No, for one who identifies with the body it is not possible. According to Madhva this verse says that any other sense of relinquishment is not right.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಉಸಿರಾಡುವುದು, ಉಣ್ಣುವುದು, ನಿದ್ರಿಸುವುದೂ ಕರ್ಮಗಳೇ. ಕರ್ಮದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆ ‘ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕೇ’ ಅಲ್ಲ, ‘ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು’.
Breathing, eating and sleeping are also actions. There is no running away from action, so the question is not ‘should I act’ but ‘how should I act’.
ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದಿರುವ ರೋಗಿಯೂ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ: ಔಷಧ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳುವುದು, ಮನೆಯವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವುದು. ಅವೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ.
Even a bedridden patient acts: taking medicines, thanking those who care, comforting the family. These too are meaningful.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ