ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಬುದ್ಧೇರ್ಭೇದಂ ಧೃತೇಶ್ಚೈವ ಗುಣತಸ್ತ್ರಿವಿಧಂ ಶೃಣು।
ಪ್ರೋಚ್ಯಮಾನಮಶೇಷೇಣ ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನ ಧನಂಜಯ ॥ 29 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु।
प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ 29 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
buddherbhedaṃ dhṛteścaiva guṇatastrividhaṃ śṛṇu|
procyamānamaśeṣeṇa pṛthaktvena dhanañjaya || 29 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಧನಂಜಯ ಬುದ್ಧೇಃ ಧೃತೇಃ ಚ ಏವ (धनञ्जय बुद्धेः धृतेः च एव, dhanañjaya buddheḥ dhṛteḥ ca eva) = ಧನಂಜಯ, ಬುದ್ಧಿಯ ಮತ್ತು ಧೃತಿಯ (O Dhananjaya, of understanding and of steadfastness)
- ಗುಣತಃ ತ್ರಿವಿಧಂ ಭೇದಮ್ (गुणतः त्रिविधं भेदम्, guṇataḥ trividhaṃ bhedam) = ಗುಣಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಭೇದವನ್ನು (the threefold distinction according to the gunas)
- ಅಶೇಷೇಣ ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನ ಪ್ರೋಚ್ಯಮಾನಮ್ (अशेषेण पृथक्त्वेन प्रोच्यमानम्, aśeṣeṇa pṛthaktvena procyamānam) = ಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು (as it is told fully and separately)
- ಶೃಣು (शृणु, śṛṇu) = ಕೇಳು (hear)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಧನಂಜಯ, ಬುದ್ಧಿಯ ಮತ್ತು ಧೃತಿಯ ಗುಣಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಭೇದವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Hear, O Dhananjaya, the threefold distinction of understanding and of steadfastness according to the gunas, as I tell it fully and separately.
ಶ್ಲೋಕ 18.29ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.29
ಜ್ಞಾನ, ಕರ್ಮ, ಕರ್ತೃಗಳ ನಂತರ ಇನ್ನೆರಡು ಕನ್ನಡಿಗಳು: ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಧೃತಿ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ: ‘ಬುದ್ಧಿ’ ವಿವೇಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ನಿಶ್ಚಯರೂಪದ ಜ್ಞಾನ, ‘ಧೃತಿ’ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಗಳು ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
After knowledge, action and the doer come two more mirrors: understanding and steadfastness. Ramanuja’s definitions are clear: ‘buddhi’ is decisive knowledge born of discernment, and ‘dhriti’ is the capacity to hold on to a task once begun and carry it forward even when obstacles arise.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಸೂತ್ರದಂತೆ ಮುಂದಿನ ವಿಷಯದ ಘೋಷಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ‘ಧನಂಜಯ’ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ದಿಗ್ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Shankara calls this a sutra-like announcement of what follows, and gives the reason for the name ‘Dhananjaya’: one who in his conquest of the quarters won great wealth, both human and divine. Sridhara Swami says the meaning is clear. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಅರ್ಧ ಕೆಲಸ, ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಉಳಿದ ಅರ್ಧ. ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಧೃತಿ ಎರಡೂ ಬೇಕು.
Deciding rightly is half the work, and carrying the decision through to the end is the other half. Both understanding and steadfastness are needed.
ಕ್ಷಯರೋಗದಂಥ ದೀರ್ಘ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿ ಆರಾಮವೆನಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಔಷಧ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದೇ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ‘ಧೃತಿ’.
In long treatments such as for tuberculosis, patients commonly stop the medicine as soon as they feel better. Continuing until the period the doctor advised is complete is Ramanuja’s ‘dhriti’.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ