ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಮುಕ್ತಸಂಗೋಽನಹಂವಾದೀ ಧೃತ್ಯುತ್ಸಾಹಸಮನ್ವಿತಃ।
ಸಿದ್ಧ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯೋರ್ನಿರ್ವಿಕಾರಃ ಕರ್ತಾ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಉಚ್ಯತೇ ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः।
सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
muktasaṅgo’nahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥ|
siddhyasiddhyornirvikāraḥ kartā sāttvika ucyate || 26 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮುಕ್ತಸಂಗಃ ಅನಹಂವಾದೀ (मुक्तसङ्गः अनहंवादी, muktasaṅgaḥ anahaṃvādī) = ಆಸಕ್ತಿ ಬಿಟ್ಟ, ‘ನಾನು’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದ (free from attachment, not speaking of ‘I’)
- ಧೃತ್ಯುತ್ಸಾಹಸಮನ್ವಿತಃ (धृत्युत्साहसमन्वितः, dhṛtyutsāhasamanvitaḥ) = ಧೃತಿ ಉತ್ಸಾಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ (endowed with steadiness and zeal)
- ಸಿದ್ಧ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯೋಃ ನಿರ್ವಿಕಾರಃ (सिद्ध्यसिद्ध्योः निर्विकारः, siddhyasiddhyoḥ nirvikāraḥ) = ಯಶಸ್ಸು ಸೋಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗದ (unchanged in success and failure)
- ಕರ್ತಾ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಃ ಉಚ್ಯತೇ (कर्ता सात्त्विकः उच्यते, kartā sāttvikaḥ ucyate) = ಕರ್ತೃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ (such a doer is called sattvic)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆಸಕ್ತಿ ಬಿಟ್ಟ, ‘ನಾನು’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದ, ಧೃತಿ ಉತ್ಸಾಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಯಶಸ್ಸು ಸೋಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗದ ಕರ್ತೃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The doer who is free from attachment, who does not speak of ‘I’, endowed with steadiness and zeal, unchanged in success and failure, is called sattvic.
ಶ್ಲೋಕ 18.26ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.26
ಕರ್ಮದ ನಂತರ ಕರ್ತೃವಿನ ಮೂರು ಬಗೆಗಳು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅನಹಂವಾದಿ’ಯನ್ನು ‘ನಾನು’ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದವನು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ‘ಧೃತಿ’ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ, ‘ಉತ್ಸಾಹ’ ಉದ್ಯಮ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ‘ಅನಹಂವಾದಿ’ ಗರ್ವದ ಮಾತಿಲ್ಲದವನು, ‘ಧೃತಿ’ ಧೈರ್ಯ.
After action, the three kinds of doer. Shankara takes ‘anahamvadin’ as one whose nature is not to say ‘I’, ‘dhriti’ as the power to hold steady, and ‘utsaha’ as energetic effort. For Sridhara Swami ‘anahamvadin’ is one without boastful speech, and ‘dhriti’ is courage.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ‘ಧೃತಿ’ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಸುಂದರ: ಆರಂಭಿಸಿದ ಕರ್ಮ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊರುವುದು. ‘ಉತ್ಸಾಹ’ ಉದ್ಯುಕ್ತ ಮನಸ್ಸು. ಯುದ್ಧದಂಥ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಧನಗಳು ಸಿಕ್ಕಲಿ ಸಿಗದಿರಲಿ, ಫಲ ಬರಲಿ ಬರದಿರಲಿ ಬದಲಾಗದವನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಕರ್ತೃ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja’s definition of ‘dhriti’ is lovely: bearing the unavoidable hardship until the undertaken action is complete. ‘Utsaha’ is a mind eager to act. In an action such as war, one who is unchanged whether the means needed are found or not, whether the result comes or not, is the sattvic doer. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ‘ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಹೊರುವುದು’ ಎಂಬ ಮಾತು ದೀರ್ಘ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ: ಕ್ಷಯರೋಗದ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಔಷಧವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮುಗಿಸುವುದು ಧೃತಿಯ ಉದಾಹರಣೆ.
Ramanuja’s words ‘bearing hardship until it is complete’ fit long treatments: finishing months of tuberculosis medicine completely is an example of dhriti.
ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಂದಾಗ, ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ‘ನಿನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಅವರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಚಿತ್ತವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
When exam results come, good or bad, telling children ‘I am proud of your effort’ grows this evenness of mind in them.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ