ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಶುದ್ಧಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಧೃತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ನಿಯಮ್ಯ ಚ।
ಶಬ್ದಾದೀನ್ವಿಷಯಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾಗದ್ವೇಷೌ ವ್ಯುದಸ್ಯ ಚ ॥ 51 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च।
शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ 51 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
buddhyā viśuddhayā yukto dhṛtyātmānaṃ niyamya ca|
śabdādīnviṣayāṃstyaktvā rāgadveṣau vyudasya ca || 51 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ವಿಶುದ್ಧಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಯುಕ್ತಃ (विशुद्धया बुद्ध्या युक्तः, viśuddhayā buddhyā yuktaḥ) = ಶುದ್ಧವಾದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿ (endowed with a pure understanding)
- ಧೃತ್ಯಾ ಆತ್ಮಾನಂ ನಿಯಮ್ಯ ಚ (धृत्या आत्मानं नियम्य च, dhṛtyā ātmānaṃ niyamya ca) = ಧೃತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ (restraining oneself with steadfastness)
- ಶಬ್ದಾದೀನ್ ವಿಷಯಾನ್ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ (शब्दादीन् विषयान् त्यक्त्वा, śabdādīn viṣayān tyaktvā) = ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು (giving up sound and the other sense objects)
- ರಾಗದ್ವೇಷೌ ವ್ಯುದಸ್ಯ ಚ (रागद्वेषौ व्युदस्य च, rāgadveṣau vyudasya ca) = ರಾಗ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ತೊರೆದು (casting aside attraction and aversion)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶುದ್ಧವಾದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿ, ಧೃತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರಾಗ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ತೊರೆದು… (ವಾಕ್ಯ 18.53 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Endowed with a pure understanding, restraining oneself with steadfastness, giving up sound and the other sense objects, casting aside attraction and aversion… (the sentence continues to 18.53).
ಶ್ಲೋಕ 18.51ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.51
18.51 ರಿಂದ 18.53 ರವರೆಗೆ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುವವನ ಚಿತ್ರ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಧೃತಿ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಧೃತಿ (18.30, 18.33). ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ವಿಶುದ್ಧ’ವನ್ನು ಮಾಯೆಯಿಲ್ಲದ, ಅಂದರೆ ಮೋಸವಿಲ್ಲದ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಿತಿ: ದೇಹಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೇಕಾದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನು ಬಿಡುವುದು.
From 18.51 to 18.53 is a single sentence, a picture of one who becomes fit for the state of Brahman. According to Sridhara Swami the understanding and steadfastness here are the sattvic understanding and sattvic steadfastness described earlier (18.30, 18.33). Shankara takes ‘vishuddha’ as free of maya, that is, without deceit. He puts a practical limit on giving up sense objects: keeping only what is needed merely to sustain the body and giving up what goes beyond it.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ವಿಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿ’ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಇದ್ದಂತೆ ತಿಳಿಯುವ ಬುದ್ಧಿ, ಧೃತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಸುವುದು, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರವಿರದಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ಅವುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ರಾಗ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ತೊರೆಯುವುದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
For Ramanuja a ‘pure understanding’ is one that knows the reality of the self as it is, and the rest means turning the mind away from sense objects with steadfastness to make it fit for yoga, keeping the objects at a distance, and casting off the attraction and aversion born of them. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ‘ದೇಹಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು’ ಎಂಬ ಮಿತಿ ಸರಳ ಬದುಕಿನ ಸೂತ್ರ. ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸೆಯ ನಡುವೆ ಗೆರೆ ಎಳೆಯುವುದು ಹಣ, ಸಮಯ, ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿ ಮೂರನ್ನೂ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.
Shankara’s limit of ‘as much as the body needs’ is a formula for simple living. Drawing a line between need and want saves money, time and peace of mind.
ಪ್ರತಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಗೂ ಸ್ಪಂದಿಸದೆ, ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೊತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸದ್ದು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ‘ಶಬ್ದಾದಿ ವಿಷಯಗಳ ತ್ಯಾಗ’ದ ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ.
Not responding to every notification, and silencing the phone for some hours of the day, is a small step in today’s ‘giving up sound and other sense objects’.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ