ಭಗವದ್ಗೀತೆ 18.41 ಅರ್ಥ: ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಷತ್ರಿಯವಿಶಾಂ

ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣ, ಇಡೀ ಗೀತೆಯ ಸಾರ: ಎಲ್ಲವೂ ತ್ರಿಗುಣಮಯವಾದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಹೇಗೆ? ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದು. ಶ್ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯ ಪದ ‘ಸ್ವಭಾವಪ್ರಭವೈರ್ಗುಣೈಃ’. ಗೀತೆ 4.13 ರಲ್ಲೂ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ‘ಗುಣಕರ್ಮವಿಭಾಗಶಃ’, ಗುಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

According to Sridhara Swami a new section begins here and runs to the end of the chapter, the essence of the whole Gita: if everything is made of the three gunas, how is liberation possible? By worshipping the supreme Lord through the actions suited to each one’s entitlement, and gaining knowledge by his grace. The key phrase of the verse is ‘svabhavaprabhavair gunaih’, by the qualities born of nature. In 4.13 too the Gita speaks of the four varnas as made ‘gunakarmavibhagashah’, by the division of qualities and actions.

‘ಸ್ವಭಾವ’ಕ್ಕೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮೂರು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಈಶ್ವರನ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರತಿ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ ಗುಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು. ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಸ್ವಭಾವ’ವನ್ನು ಆಯಾ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅದರಿಂದ ಗುಣಗಳ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಇದನ್ನು ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಇಂದಿನ ಅನೇಕ ಚಿಂತಕರು ಗುಣ ಮತ್ತು ಒಲವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.

Shankara gives ‘svabhava’ three senses: the Lord’s prakriti made of the three gunas, the mix of gunas predominant in each nature, or the impressions of past lives manifesting in this birth. Scripture too, he says, divided duties with regard to the gunas. Ramanuja takes ‘svabhava’ as the past karma that caused the particular birth, from which comes the predominance of the gunas. The classical commentators read this within the framework of birth and past karma, while many modern thinkers read it in terms of qualities and aptitude. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಯಾರನ್ನೂ ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣಲು, ಯಾರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಗೌರವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಬಳಸಬಾರದು. ಹುಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ವಿರುದ್ಧ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವೂ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

These verses must not be used to look down on anyone, or to deny anyone education, work or respect. Discrimination on the basis of birth is against humanity, and the Constitution of India forbids it too.

ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಒಲವು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೇರೆ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಮಕ್ಕಳ ಓದು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ವಭಾವ, ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಇಂದಿನ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಓದು.

It is true that each person’s inclinations and abilities differ. Respecting children’s nature and interests in their choice of studies and career is a meaningful reading of this verse today.