ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ: ಮೋಕ್ಷ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗ
ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಗೀತೆಯ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಅರ್ಥ, ಕರ್ಮದ ಐದು ಕಾರಣಗಳು, ಜ್ಞಾನ, ಕರ್ಮ, ಕರ್ತೃ, ಬುದ್ಧಿ, ಧೃತಿ, ಸುಖಗಳ ಮೂರು ಬಗೆಗಳು, ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಭಗವಂತನ ಪೂಜೆ, ಶರಣಾಗತಿಯ ಕರೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಗೀತೆಯ ಸಮಾರೋಪ ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಯಾವುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿದರೆ ಅದರ ಪದಶಃ ಅರ್ಥದ ಪುಟ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಆ ಪುಟಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಸಂನ್ಯಾಸಸ್ಯ ಮಹಾಬಾಹೋ ತತ್ತ್ವಮಿಚ್ಛಾಮಿ ವೇದಿತುಮ್।
ತ್ಯಾಗಸ್ಯ ಚ ಹೃಷೀಕೇಶ ಪೃಥಕ್ಕೇಶಿನಿಷೂದನ ॥ 1 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.1ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →2ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ
ಕಾಮ್ಯಾನಾಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ನ್ಯಾಸಂ ಸಂನ್ಯಾಸಂ ಕವಯೋ ವಿದುಃ।
ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಂ ಪ್ರಾಹುಸ್ತ್ಯಾಗಂ ವಿಚಕ್ಷಣಾಃ ॥ 2 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.2ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →3ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ದೋಷವದಿತ್ಯೇಕೇ ಕರ್ಮ ಪ್ರಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ।
ಯಜ್ಞದಾನತಪಃಕರ್ಮ ನ ತ್ಯಾಜ್ಯಮಿತಿ ಚಾಪರೇ ॥ 3 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.3ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →4ನಿಶ್ಚಯಂ ಶೃಣು ಮೇ ತತ್ರ ತ್ಯಾಗೇ ಭರತಸತ್ತಮ।
ತ್ಯಾಗೋ ಹಿ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ತ್ರಿವಿಧಃ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ॥ 4 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.4ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →5ಯಜ್ಞದಾನತಪಃಕರ್ಮ ನ ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ಕಾರ್ಯಮೇವ ತತ್।
ಯಜ್ಞೋ ದಾನಂ ತಪಶ್ಚೈವ ಪಾವನಾನಿ ಮನೀಷಿಣಾಮ್ ॥ 5 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.5ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →6ಏತಾನ್ಯಪಿ ತು ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಂಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಫಲಾನಿ ಚ।
ಕರ್ತವ್ಯಾನೀತಿ ಮೇ ಪಾರ್ಥ ನಿಶ್ಚಿತಂ ಮತಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 6 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.6ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →7ನಿಯತಸ್ಯ ತು ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಕರ್ಮಣೋ ನೋಪಪದ್ಯತೇ।
ಮೋಹಾತ್ತಸ್ಯ ಪರಿತ್ಯಾಗಸ್ತಾಮಸಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ ॥ 7 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.7ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →8ದುಃಖಮಿತ್ಯೇವ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕಾಯಕ್ಲೇಶಭಯಾತ್ತ್ಯಜೇತ್।
ಸ ಕೃತ್ವಾ ರಾಜಸಂ ತ್ಯಾಗಂ ನೈವ ತ್ಯಾಗಫಲಂ ಲಭೇತ್ ॥ 8 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.8ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →9ಕಾರ್ಯಮಿತ್ಯೇವ ಯತ್ಕರ್ಮ ನಿಯತಂ ಕ್ರಿಯತೇಽರ್ಜುನ।
ಸಂಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಫಲಂ ಚೈವ ಸ ತ್ಯಾಗಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋ ಮತಃ ॥ 9 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.9ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →10ನ ದ್ವೇಷ್ಟ್ಯಕುಶಲಂ ಕರ್ಮ ಕುಶಲೇ ನಾನುಷಜ್ಜತೇ।
ತ್ಯಾಗೀ ಸತ್ತ್ವಸಮಾವಿಷ್ಟೋ ಮೇಧಾವೀ ಛಿನ್ನಸಂಶಯಃ ॥ 10 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.10ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →11ನ ಹಿ ದೇಹಭೃತಾ ಶಕ್ಯಂ ತ್ಯಕ್ತುಂ ಕರ್ಮಾಣ್ಯಶೇಷತಃ।
ಯಸ್ತು ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗೀ ಸ ತ್ಯಾಗೀತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ॥ 11 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.11ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →12ಅನಿಷ್ಟಮಿಷ್ಟಂ ಮಿಶ್ರಂ ಚ ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮಣಃ ಫಲಮ್।
ಭವತ್ಯತ್ಯಾಗಿನಾಂ ಪ್ರೇತ್ಯ ನ ತು ಸಂನ್ಯಾಸಿನಾಂ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ 12 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.12ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →13ಪಂಚೈತಾನಿ ಮಹಾಬಾಹೋ ಕಾರಣಾನಿ ನಿಬೋಧ ಮೇ।
ಸಾಂಖ್ಯೇ ಕೃತಾಂತೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾನಿ ಸಿದ್ಧಯೇ ಸರ್ವಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ 13 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.13ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →14ಅಧಿಷ್ಠಾನಂ ತಥಾ ಕರ್ತಾ ಕರಣಂ ಚ ಪೃಥಗ್ವಿಧಮ್।
ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ಪೃಥಕ್ಚೇಷ್ಟಾ ದೈವಂ ಚೈವಾತ್ರ ಪಂಚಮಮ್ ॥ 14 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.14ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →15ಶರೀರವಾಙ್ಮನೋಭಿರ್ಯತ್ಕರ್ಮ ಪ್ರಾರಭತೇ ನರಃ।
ನ್ಯಾಯ್ಯಂ ವಾ ವಿಪರೀತಂ ವಾ ಪಂಚೈತೇ ತಸ್ಯ ಹೇತವಃ ॥ 15 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.15ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →16ತತ್ರೈವಂ ಸತಿ ಕರ್ತಾರಮಾತ್ಮಾನಂ ಕೇವಲಂ ತು ಯಃ।
ಪಶ್ಯತ್ಯಕೃತಬುದ್ಧಿತ್ವಾನ್ನ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ದುರ್ಮತಿಃ ॥ 16 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.16ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →17ಯಸ್ಯ ನಾಹಂಕೃತೋ ಭಾವೋ ಬುದ್ಧಿರ್ಯಸ್ಯ ನ ಲಿಪ್ಯತೇ।
ಹತ್ವಾಪಿ ಸ ಇಮಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ನ ಹಂತಿ ನ ನಿಬಧ್ಯತೇ ॥ 17 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.17ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →18ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಪರಿಜ್ಞಾತಾ ತ್ರಿವಿಧಾ ಕರ್ಮಚೋದನಾ।
ಕರಣಂ ಕರ್ಮ ಕರ್ತೇತಿ ತ್ರಿವಿಧಃ ಕರ್ಮಸಂಗ್ರಹಃ ॥ 18 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.18ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →19ಜ್ಞಾನಂ ಕರ್ಮ ಚ ಕರ್ತಾ ಚ ತ್ರಿಧೈವ ಗುಣಭೇದತಃ।
ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಗುಣಸಂಖ್ಯಾನೇ ಯಥಾವಚ್ಛೃಣು ತಾನ್ಯಪಿ ॥ 19 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.19ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →20ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಯೇನೈಕಂ ಭಾವಮವ್ಯಯಮೀಕ್ಷತೇ।
ಅವಿಭಕ್ತಂ ವಿಭಕ್ತೇಷು ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಮ್ ॥ 20 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.20ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →21ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನ ತು ಯಜ್ಜ್ಞಾನಂ ನಾನಾಭಾವಾನ್ಪೃಥಗ್ವಿಧಾನ್।
ವೇತ್ತಿ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ರಾಜಸಮ್ ॥ 21 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.21ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →22ಯತ್ತು ಕೃತ್ಸ್ನವದೇಕಸ್ಮಿನ್ಕಾರ್ಯೇ ಸಕ್ತಮಹೈತುಕಮ್।
ಅತತ್ತ್ವಾರ್ಥವದಲ್ಪಂ ಚ ತತ್ತಾಮಸಮುದಾಹೃತಮ್ ॥ 22 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.22ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →23ನಿಯತಂ ಸಂಗರಹಿತಮರಾಗದ್ವೇಷತಃ ಕೃತಮ್।
ಅಫಲಪ್ರೇಪ್ಸುನಾ ಕರ್ಮ ಯತ್ತತ್ಸಾತ್ತ್ವಿಕಮುಚ್ಯತೇ ॥ 23 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.23ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →24ಯತ್ತು ಕಾಮೇಪ್ಸುನಾ ಕರ್ಮ ಸಾಹಂಕಾರೇಣ ವಾ ಪುನಃ।
ಕ್ರಿಯತೇ ಬಹುಲಾಯಾಸಂ ತದ್ರಾಜಸಮುದಾಹೃತಮ್ ॥ 24 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.24ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →25ಅನುಬಂಧಂ ಕ್ಷಯಂ ಹಿಂಸಾಮನಪೇಕ್ಷ್ಯ ಚ ಪೌರುಷಮ್।
ಮೋಹಾದಾರಭ್ಯತೇ ಕರ್ಮ ಯತ್ತತ್ತಾಮಸಮುಚ್ಯತೇ ॥ 25 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.25ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →26ಮುಕ್ತಸಂಗೋಽನಹಂವಾದೀ ಧೃತ್ಯುತ್ಸಾಹಸಮನ್ವಿತಃ।
ಸಿದ್ಧ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯೋರ್ನಿರ್ವಿಕಾರಃ ಕರ್ತಾ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಉಚ್ಯತೇ ॥ 26 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.26ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →27ರಾಗೀ ಕರ್ಮಫಲಪ್ರೇಪ್ಸುರ್ಲುಬ್ಧೋ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕೋಽಶುಚಿಃ।
ಹರ್ಷಶೋಕಾನ್ವಿತಃ ಕರ್ತಾ ರಾಜಸಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ ॥ 27 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.27ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →28ಅಯುಕ್ತಃ ಪ್ರಾಕೃತಃ ಸ್ತಬ್ಧಃ ಶಠೋ ನೈಷ್ಕೃತಿಕೋಽಲಸಃ।
ವಿಷಾದೀ ದೀರ್ಘಸೂತ್ರೀ ಚ ಕರ್ತಾ ತಾಮಸ ಉಚ್ಯತೇ ॥ 28 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.28ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →29ಬುದ್ಧೇರ್ಭೇದಂ ಧೃತೇಶ್ಚೈವ ಗುಣತಸ್ತ್ರಿವಿಧಂ ಶೃಣು।
ಪ್ರೋಚ್ಯಮಾನಮಶೇಷೇಣ ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನ ಧನಂಜಯ ॥ 29 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.29ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →30ಪ್ರವೃತ್ತಿಂ ಚ ನಿವೃತ್ತಿಂ ಚ ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯೇ ಭಯಾಭಯೇ।
ಬಂಧಂ ಮೋಕ್ಷಂ ಚ ಯಾ ವೇತ್ತಿ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ ॥ 30 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.30ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →31ಯಯಾ ಧರ್ಮಮಧರ್ಮಂ ಚ ಕಾರ್ಯಂ ಚಾಕಾರ್ಯಮೇವ ಚ।
ಅಯಥಾವತ್ಪ್ರಜಾನಾತಿ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ರಾಜಸೀ ॥ 31 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.31ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →32ಅಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಮಿತಿ ಯಾ ಮನ್ಯತೇ ತಮಸಾವೃತಾ।
ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ವಿಪರೀತಾಂಶ್ಚ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ತಾಮಸೀ ॥ 32 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.32ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →33ಧೃತ್ಯಾ ಯಯಾ ಧಾರಯತೇ ಮನಃಪ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯಕ್ರಿಯಾಃ।
ಯೋಗೇನಾವ್ಯಭಿಚಾರಿಣ್ಯಾ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ ॥ 33 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.33ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →34ಯಯಾ ತು ಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥಾಂಧೃತ್ಯಾ ಧಾರಯತೇಽರ್ಜುನ।
ಪ್ರಸಂಗೇನ ಫಲಾಕಾಂಕ್ಷೀ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ರಾಜಸೀ ॥ 34 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.34ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →35ಯಯಾ ಸ್ವಪ್ನಂ ಭಯಂ ಶೋಕಂ ವಿಷಾದಂ ಮದಮೇವ ಚ।
ನ ವಿಮುಂಚತಿ ದುರ್ಮೇಧಾ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ತಾಮಸೀ ॥ 35 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.35ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →36ಸುಖಂ ತ್ವಿದಾನೀಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ಶೃಣು ಮೇ ಭರತರ್ಷಭ।
ಅಭ್ಯಾಸಾದ್ರಮತೇ ಯತ್ರ ದುಃಖಾಂತಂ ಚ ನಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 36 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.36ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →37ಯತ್ತದಗ್ರೇ ವಿಷಮಿವ ಪರಿಣಾಮೇಽಮೃತೋಪಮಮ್।
ತತ್ಸುಖಂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮಾತ್ಮಬುದ್ಧಿಪ್ರಸಾದಜಮ್ ॥ 37 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.37ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →38ವಿಷಯೇಂದ್ರಿಯಸಂಯೋಗಾದ್ಯತ್ತದಗ್ರೇಽಮೃತೋಪಮಮ್।
ಪರಿಣಾಮೇ ವಿಷಮಿವ ತತ್ಸುಖಂ ರಾಜಸಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ 38 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.38ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →39ಯದಗ್ರೇ ಚಾನುಬಂಧೇ ಚ ಸುಖಂ ಮೋಹನಮಾತ್ಮನಃ।
ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯಪ್ರಮಾದೋತ್ಥಂ ತತ್ತಾಮಸಮುದಾಹೃತಮ್ ॥ 39 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.39ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →40ನ ತದಸ್ತಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಾ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ವಾ ಪುನಃ।
ಸತ್ತ್ವಂ ಪ್ರಕೃತಿಜೈರ್ಮುಕ್ತಂ ಯದೇಭಿಃ ಸ್ಯಾತ್ತ್ರಿಭಿರ್ಗುಣೈಃ ॥ 40 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.40ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →41ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಷತ್ರಿಯವಿಶಾಂ ಶೂದ್ರಾಣಾಂ ಚ ಪರಂತಪ।
ಕರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರವಿಭಕ್ತಾನಿ ಸ್ವಭಾವಪ್ರಭವೈರ್ಗುಣೈಃ ॥ 41 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.41ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →42ಶಮೋ ದಮಸ್ತಪಃ ಶೌಚಂ ಕ್ಷಾಂತಿರಾರ್ಜವಮೇವ ಚ।
ಜ್ಞಾನಂ ವಿಜ್ಞಾನಮಾಸ್ತಿಕ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮ ಸ್ವಭಾವಜಮ್ ॥ 42 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.42ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →43ಶೌರ್ಯಂ ತೇಜೋ ಧೃತಿರ್ದಾಕ್ಷ್ಯಂ ಯುದ್ಧೇ ಚಾಪ್ಯಪಲಾಯನಮ್।
ದಾನಮೀಶ್ವರಭಾವಶ್ಚ ಕ್ಷಾತ್ರಂ ಕರ್ಮ ಸ್ವಭಾವಜಮ್ ॥ 43 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.43ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →44ಕೃಷಿಗೌರಕ್ಷ್ಯವಾಣಿಜ್ಯಂ ವೈಶ್ಯಕರ್ಮ ಸ್ವಭಾವಜಮ್।
ಪರಿಚರ್ಯಾತ್ಮಕಂ ಕರ್ಮ ಶೂದ್ರಸ್ಯಾಪಿ ಸ್ವಭಾವಜಮ್ ॥ 44 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.44ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →45ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಕರ್ಮಣ್ಯಭಿರತಃ ಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಲಭತೇ ನರಃ।
ಸ್ವಕರ್ಮನಿರತಃ ಸಿದ್ಧಿಂ ಯಥಾ ವಿಂದತಿ ತಚ್ಛೃಣು ॥ 45 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.45ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →46ಯತಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಭೂತಾನಾಂ ಯೇನ ಸರ್ವಮಿದಂ ತತಮ್।
ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ತಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಂ ವಿಂದತಿ ಮಾನವಃ ॥ 46 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.46ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →47ಶ್ರೇಯಾನ್ಸ್ವಧರ್ಮೋ ವಿಗುಣಃ ಪರಧರ್ಮಾತ್ಸ್ವನುಷ್ಠಿತಾತ್।
ಸ್ವಭಾವನಿಯತಂ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವನ್ನಾಪ್ನೋತಿ ಕಿಲ್ಬಿಷಮ್ ॥ 47 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.47ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →48ಸಹಜಂ ಕರ್ಮ ಕೌಂತೇಯ ಸದೋಷಮಪಿ ನ ತ್ಯಜೇತ್।
ಸರ್ವಾರಂಭಾ ಹಿ ದೋಷೇಣ ಧೂಮೇನಾಗ್ನಿರಿವಾವೃತಾಃ ॥ 48 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.48ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →49ಅಸಕ್ತಬುದ್ಧಿಃ ಸರ್ವತ್ರ ಜಿತಾತ್ಮಾ ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ।
ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯಸಿದ್ಧಿಂ ಪರಮಾಂ ಸಂನ್ಯಾಸೇನಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 49 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.49ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →50ಸಿದ್ಧಿಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮ ತಥಾಪ್ನೋತಿ ನಿಬೋಧ ಮೇ।
ಸಮಾಸೇನೈವ ಕೌಂತೇಯ ನಿಷ್ಠಾ ಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಯಾ ಪರಾ ॥ 50 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.50ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →51ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಶುದ್ಧಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಧೃತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ನಿಯಮ್ಯ ಚ।
ಶಬ್ದಾದೀನ್ವಿಷಯಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾಗದ್ವೇಷೌ ವ್ಯುದಸ್ಯ ಚ ॥ 51 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.51ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →52ವಿವಿಕ್ತಸೇವೀ ಲಘ್ವಾಶೀ ಯತವಾಕ್ಕಾಯಮಾನಸಃ।
ಧ್ಯಾನಯೋಗಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ವೈರಾಗ್ಯಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತಃ ॥ 52 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.52ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →53ಅಹಂಕಾರಂ ಬಲಂ ದರ್ಪಂ ಕಾಮಂ ಕ್ರೋಧಂ ಪರಿಗ್ರಹಮ್।
ವಿಮುಚ್ಯ ನಿರ್ಮಮಃ ಶಾಂತೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ ॥ 53 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.53ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →54ಬ್ರಹ್ಮಭೂತಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ನ ಶೋಚತಿ ನ ಕಾಂಕ್ಷತಿ।
ಸಮಃ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು ಮದ್ಭಕ್ತಿಂ ಲಭತೇ ಪರಾಮ್ ॥ 54 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.54ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →55ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮಾಮಭಿಜಾನಾತಿ ಯಾವಾನ್ಯಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ತತ್ತ್ವತಃ।
ತತೋ ಮಾಂ ತತ್ತ್ವತೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ವಿಶತೇ ತದನಂತರಮ್ ॥ 55 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.55ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →56ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣ್ಯಪಿ ಸದಾ ಕುರ್ವಾಣೋ ಮದ್ವ್ಯಪಾಶ್ರಯಃ।
ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದವಾಪ್ನೋತಿ ಶಾಶ್ವತಂ ಪದಮವ್ಯಯಮ್ ॥ 56 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.56ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →57ಚೇತಸಾ ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಮಯಿ ಸಂನ್ಯಸ್ಯ ಮತ್ಪರಃ।
ಬುದ್ಧಿಯೋಗಮುಪಾಶ್ರಿತ್ಯ ಮಚ್ಚಿತ್ತಃ ಸತತಂ ಭವ ॥ 57 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.57ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →58ಮಚ್ಚಿತ್ತಃ ಸರ್ವದುರ್ಗಾಣಿ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ತರಿಷ್ಯಸಿ।
ಅಥ ಚೇತ್ತ್ವಮಹಂಕಾರಾನ್ನ ಶ್ರೋಷ್ಯಸಿ ವಿನಂಕ್ಷ್ಯಸಿ ॥ 58 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.58ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →59ಯದಹಂಕಾರಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ನ ಯೋತ್ಸ್ಯ ಇತಿ ಮನ್ಯಸೇ।
ಮಿಥ್ಯೈಷ ವ್ಯವಸಾಯಸ್ತೇ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತ್ವಾಂ ನಿಯೋಕ್ಷ್ಯತಿ ॥ 59 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.59ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →60ಸ್ವಭಾವಜೇನ ಕೌಂತೇಯ ನಿಬದ್ಧಃ ಸ್ವೇನ ಕರ್ಮಣಾ।
ಕರ್ತುಂ ನೇಚ್ಛಸಿ ಯನ್ಮೋಹಾತ್ಕರಿಷ್ಯಸ್ಯವಶೋಽಪಿ ತತ್ ॥ 60 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.60ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →61ಈಶ್ವರಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಹೃದ್ದೇಶೇಽರ್ಜುನ ತಿಷ್ಠತಿ।
ಭ್ರಾಮಯನ್ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಯಂತ್ರಾರೂಢಾನಿ ಮಾಯಯಾ ॥ 61 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.61ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →62ತಮೇವ ಶರಣಂ ಗಚ್ಛ ಸರ್ವಭಾವೇನ ಭಾರತ।
ತತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪರಾಂ ಶಾಂತಿಂ ಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ 62 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.62ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →63ಇತಿ ತೇ ಜ್ಞಾನಮಾಖ್ಯಾತಂ ಗುಹ್ಯಾದ್ಗುಹ್ಯತರಂ ಮಯಾ।
ವಿಮೃಶ್ಯೈತದಶೇಷೇಣ ಯಥೇಚ್ಛಸಿ ತಥಾ ಕುರು ॥ 63 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.63ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →64ಸರ್ವಗುಹ್ಯತಮಂ ಭೂಯಃ ಶೃಣು ಮೇ ಪರಮಂ ವಚಃ।
ಇಷ್ಟೋಽಸಿ ಮೇ ದೃಢಮಿತಿ ತತೋ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಹಿತಮ್ ॥ 64 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.64ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →65ಮನ್ಮನಾ ಭವ ಮದ್ಭಕ್ತೋ ಮದ್ಯಾಜೀ ಮಾಂ ನಮಸ್ಕುರು।
ಮಾಮೇವೈಷ್ಯಸಿ ಸತ್ಯಂ ತೇ ಪ್ರತಿಜಾನೇ ಪ್ರಿಯೋಽಸಿ ಮೇ ॥ 65 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.65ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →66ಸರ್ವಧರ್ಮಾನ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಾಮೇಕಂ ಶರಣಂ ವ್ರಜ।
ಅಹಂ ತ್ವಾ ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಮೋಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಶುಚಃ ॥ 66 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.66ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →67ಇದಂ ತೇ ನಾತಪಸ್ಕಾಯ ನಾಭಕ್ತಾಯ ಕದಾಚನ।
ನ ಚಾಶುಶ್ರೂಷವೇ ವಾಚ್ಯಂ ನ ಚ ಮಾಂ ಯೋಽಭ್ಯಸೂಯತಿ ॥ 67 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.67ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →68ಯ ಇಮಂ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಮದ್ಭಕ್ತೇಷ್ವಭಿಧಾಸ್ಯತಿ।
ಭಕ್ತಿಂ ಮಯಿ ಪರಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಾಮೇವೈಷ್ಯತ್ಯಸಂಶಯಃ ॥ 68 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.68ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →69ನ ಚ ತಸ್ಮಾನ್ಮನುಷ್ಯೇಷು ಕಶ್ಚಿನ್ಮೇ ಪ್ರಿಯಕೃತ್ತಮಃ।
ಭವಿತಾ ನ ಚ ಮೇ ತಸ್ಮಾದನ್ಯಃ ಪ್ರಿಯತರೋ ಭುವಿ ॥ 69 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.69ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →70ಅಧ್ಯೇಷ್ಯತೇ ಚ ಯ ಇಮಂ ಧರ್ಮ್ಯಂ ಸಂವಾದಮಾವಯೋಃ।
ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞೇನ ತೇನಾಹಮಿಷ್ಟಃ ಸ್ಯಾಮಿತಿ ಮೇ ಮತಿಃ ॥ 70 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.70ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →71ಶ್ರದ್ಧಾವಾನನಸೂಯಶ್ಚ ಶೃಣುಯಾದಪಿ ಯೋ ನರಃ।
ಸೋಽಪಿ ಮುಕ್ತಃ ಶುಭಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ 71 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.71ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →72ಕಚ್ಚಿದೇತಚ್ಛ್ರುತಂ ಪಾರ್ಥ ತ್ವಯೈಕಾಗ್ರೇಣ ಚೇತಸಾ।
ಕಚ್ಚಿದಜ್ಞಾನಸಮ್ಮೋಹಃ ಪ್ರನಷ್ಟಸ್ತೇ ಧನಂಜಯ ॥ 72 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.72ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →73ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ನಷ್ಟೋ ಮೋಹಃ ಸ್ಮೃತಿರ್ಲಬ್ಧಾ ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಯಾಚ್ಯುತ।
ಸ್ಥಿತೋಽಸ್ಮಿ ಗತಸಂದೇಹಃ ಕರಿಷ್ಯೇ ವಚನಂ ತವ ॥ 73 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.73ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →74ಸಂಜಯ ಉವಾಚ
ಇತ್ಯಹಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಪಾರ್ಥಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ।
ಸಂವಾದಮಿಮಮಶ್ರೌಷಮದ್ಭುತಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ॥ 74 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.74ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →75ವ್ಯಾಸಪ್ರಸಾದಾಚ್ಛ್ರುತವಾನೇತದ್ಗುಹ್ಯಮಹಂ ಪರಮ್।
ಯೋಗಂ ಯೋಗೇಶ್ವರಾತ್ಕೃಷ್ಣಾತ್ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಥಯತಃ ಸ್ವಯಮ್ ॥ 75 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.75ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →76ರಾಜನ್ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂವಾದಮಿಮಮದ್ಭುತಮ್।
ಕೇಶವಾರ್ಜುನಯೋಃ ಪುಣ್ಯಂ ಹೃಷ್ಯಾಮಿ ಚ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ 76 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.76ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →77ತಚ್ಚ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ರೂಪಮತ್ಯದ್ಭುತಂ ಹರೇಃ।
ವಿಸ್ಮಯೋ ಮೇ ಮಹಾನ್ರಾಜನ್ಹೃಷ್ಯಾಮಿ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ ॥ 77 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.77ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →78ಯತ್ರ ಯೋಗೇಶ್ವರಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಯತ್ರ ಪಾರ್ಥೋ ಧನುರ್ಧರಃ।
ತತ್ರ ಶ್ರೀರ್ವಿಜಯೋ ಭೂತಿರ್ಧ್ರುವಾ ನೀತಿರ್ಮತಿರ್ಮಮ ॥ 78 ॥ಶ್ಲೋಕ 18.78ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →
ॐ ತತ್ಸದಿತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾಸೂಪನಿಷತ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಯಾಂ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನಸಂವಾದೇ ಮೋಕ್ಷಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗೋ ನಾಮ ಅಷ್ಟಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಮೋಕ್ಷ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ
ಅರ್ಜುನನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ತತ್ತ್ವ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಏನು? ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ತರ ಇಡೀ ಗೀತೆಯ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ: ಬಿಡಬೇಕಾದ್ದು ಕರ್ಮವನ್ನಲ್ಲ, ಅದರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಫಲವನ್ನು. ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳು ಬುದ್ಧಿವಂತರನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು.
ನಂತರ ಅಧ್ಯಾಯ ಗುಣಗಳ ಕನ್ನಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಇಡುತ್ತದೆ: ಜ್ಞಾನ, ಕರ್ಮ, ಕರ್ತೃ, ಬುದ್ಧಿ, ಧೃತಿ, ಸುಖ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ, ರಾಜಸ, ತಾಮಸ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆ. ‘ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ತಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ’, ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಭಗವಂತನ ಪೂಜೆ, ಎಂಬ ಮಾತಿನ ನಂತರ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಶಿಖರವನ್ನು ಅಧ್ಯಾಯ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಯಥೇಚ್ಛಸಿ ತಥಾ ಕುರು’ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ‘ಮನ್ಮನಾ ಭವ’, ‘ಸರ್ವಧರ್ಮಾನ್ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ’. ಅರ್ಜುನ ‘ಕರಿಷ್ಯೇ ವಚನಂ ತವ’ ಎಂದು ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ, ಸಂಜಯನ ನಿಶ್ಚಯದೊಂದಿಗೆ ಗೀತೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಾಯದ ನಡೆ
- ಶ್ಲೋಕ 1 ರಿಂದ 12: ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ, ಮೂರು ಬಗೆಯ ತ್ಯಾಗ, ಕರ್ಮಫಲ.
- ಶ್ಲೋಕ 13 ರಿಂದ 18: ಕರ್ಮದ ಐದು ಕಾರಣಗಳು, ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಕರ್ತೃ ಎಂದು ಕಾಣುವವನ ತಪ್ಪು, ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ.
- ಶ್ಲೋಕ 19 ರಿಂದ 40: ಜ್ಞಾನ, ಕರ್ಮ, ಕರ್ತೃ, ಬುದ್ಧಿ, ಧೃತಿ, ಸುಖಗಳ ಮೂರು ಬಗೆಗಳು. ಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಜೀವಿ ಇಲ್ಲ.
- ಶ್ಲೋಕ 41 ರಿಂದ 48: ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಕರ್ಮಗಳು, ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪೂಜೆ, ಸ್ವಧರ್ಮ.
- ಶ್ಲೋಕ 49 ರಿಂದ 55: ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವ ಮತ್ತು ಪರಮ ಭಕ್ತಿ.
- ಶ್ಲೋಕ 56 ರಿಂದ 66: ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಉಪದೇಶ, ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಈಶ್ವರ, ಪರಮ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿ.
- ಶ್ಲೋಕ 67 ರಿಂದ 72: ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು, ಬೋಧಿಸುವುದು, ಓದುವುದು, ಕೇಳುವುದರ ಫಲ, ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಶ್ನೆ.
- ಶ್ಲೋಕ 73 ರಿಂದ 78: ಅರ್ಜುನನ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಜಯನ ಸಮಾರೋಪ.
ಸರ್ವಧರ್ಮಾನ್ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ: ಆಚಾರ್ಯರ ದೃಷ್ಟಿಗಳು
ಗೀತೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಯಾದ ಶ್ಲೋಕ 18.66 ರಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರ ದಾರಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಸರ್ವಧರ್ಮ’ ಧರ್ಮ ಅಧರ್ಮ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೊಂದೇ ಮೋಕ್ಷದ ಸಾಧನ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಎರಡು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಕರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ಭಕ್ತಿ ಯೋಗಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಲೇ ಫಲ, ಮಮತೆ, ಕರ್ತೃತ್ವಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಪಾಪಗಳ ಭಾರದಿಂದ ದುಃಖಿಸುವವನಿಗೆ ಶರಣಾಗತಿಯ ಸಾಂತ್ವನ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಧರ್ಮತ್ಯಾಗ ಎಂದರೆ ಫಲತ್ಯಾಗ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯುದ್ಧದ ಆದೇಶ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ದೃಢ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ವಿಧಿಗಳ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಬಿಡುವುದು. ಆಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇದನ್ನು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡುವ ಅನುಮತಿ ಎಂದು ಓದುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅರ್ಥ ಸರಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರ ದಾರಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ನಿಲುವನ್ನೂ ಅವರವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇವೆ.
ಈ ಪುಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ
ಮೂಲ ಪಾಠ ಗೀತಾ ಪ್ರೆಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯದು. ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ 18.2 ಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಅವರ ಗೀತಾಭಾಷ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. 18.51, 18.52, 18.53 ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ, ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. 18.17 ನ್ನು ಅರ್ಜುನನ ಧರ್ಮಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಓದಬೇಕು, ಅದು ಯಾವ ಹಾನಿಯನ್ನೂ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
18.41 ರಿಂದ 18.48 ರವರೆಗಿನ ವರ್ಣಗಳ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ನಿಲುವನ್ನು ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಅವರು ಇದನ್ನು ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಇಂದಿನ ಅನೇಕ ಚಿಂತಕರು ಗುಣ ಮತ್ತು ಒಲವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪುಟಗಳು ಹುಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದ ಯಾವ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗೀತೆಯೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕರ್ಮವೂ ಪೂಜೆ (18.46).
‘ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ’ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಚಟಮುಕ್ತಿ, ನಿದ್ರೆ, ಔಷಧದ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮ, ಖಿನ್ನತೆಯಂಥ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದೊಂದಿಗೆ ಗೀತೆಯ ಎಲ್ಲ ಹದಿನೆಂಟು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಅರ್ಥದ ಪುಟಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ