ಭಗವದ್ಗೀತೆ 18.4 ಅರ್ಥ: ನಿಶ್ಚಯಂ ಶೃಣು ಮೇ ತತ್ರ

ಮುದ್ರಿಸಿ PDF

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಮೋಕ್ಷ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗ.

All verses of Chapter 18 in Kannada, Sanskrit or English IAST.

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ನಿಶ್ಚಯಂ ಶೃಣು ಮೇ ತತ್ರ ತ್ಯಾಗೇ ಭರತಸತ್ತಮ।
ತ್ಯಾಗೋ ಹಿ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ತ್ರಿವಿಧಃ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ॥ 4 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम।
त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः ॥ 4 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

niścayaṃ śṛṇu me tatra tyāge bharatasattama|
tyāgo hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ || 4 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಭರತಸತ್ತಮ ತತ್ರ ತ್ಯಾಗೇ (भरतसत्तम तत्र त्यागे, bharatasattama tatra tyāge) = ಭರತಸತ್ತಮ, ಆ ತ್ಯಾಗದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (on that relinquishment, O best of the Bharatas)
ಮೇ ನಿಶ್ಚಯಂ ಶೃಣು (मे निश्चयं शृणु, me niścayaṃ śṛṇu) = ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಕೇಳು (hear my conclusion)
ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ತ್ಯಾಗಃ ಹಿ (पुरुषव्याघ्र त्यागः हि, puruṣavyāghra tyāgaḥ hi) = ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ, ತ್ಯಾಗವು (for relinquishment, O tiger among men)
ತ್ರಿವಿಧಃ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ (त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः, trividhaḥ samprakīrtitaḥ) = ಮೂರು ಬಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ (has been declared to be of three kinds)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಭರತಸತ್ತಮ, ಆ ತ್ಯಾಗದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ, ತ್ಯಾಗ ಮೂರು ಬಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Hear my conclusion on that relinquishment, O best of the Bharatas. For relinquishment, O tiger among men, has been declared to be of three kinds.

ಶ್ಲೋಕ 18.4ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.4

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ‘ತ್ಯಾಗೋ ಹಿ’ ಎಂಬ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ ಸಂನ್ಯಾಸ ಎರಡೂ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಮೂರು ಬಗೆ ಎಂದರೆ ತಾಮಸ, ರಾಜಸ, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ, ಅದು ಮುಂದೆ 18.7 ರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಓದುತ್ತಾರೆ: ‘ತ್ಯಾಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವುದೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಳುವುದೇನು’ ಎಂದು ಕಡೆಗಣಿಸಬೇಡ.

According to Shankara the words ‘tyago hi’ carry the view that the two words, tyaga and sannyasa, mean the same. The three kinds are tamasic, rajasic and sattvic, which come from 18.7 on. Sridhara Swami reads a caution here: do not dismiss it thinking ‘relinquishment is known to all, what is there to hear’.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಮೂರು ಬಗೆ’ಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ಫಲದ ತ್ಯಾಗ, ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವದ ತ್ಯಾಗ, ‘ನಾನೇ ಕರ್ತೃ’ ಎಂಬ ಭಾವದ ತ್ಯಾಗ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆಯೇ (3.30) ಹೇಳಿದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಯಜ್ಞದ ಬಗೆಗಳನ್ನು 4.28 ಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ದಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಯದಾನವೂ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಯಾವ ಆಶ್ರಮದವನಾದರೂ ಯಜ್ಞಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಒಂದನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Ramanuja gives ‘three kinds’ a distinctive sense: in the very action being done, relinquishing the fruit, relinquishing the sense of ‘mine’, and relinquishing the sense ‘I am the doer’, as was said earlier (3.30). Madhva links the kinds of sacrifice to 4.28, says the gift of fearlessness is included in giving, and says that one of any stage of life must perform at least something among sacrifice and the rest.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕೃಷ್ಣನ ಕ್ರಮ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಧಾರದ ಮಾದರಿ: ಮೊದಲು ಎಲ್ಲ ಮತಗಳನ್ನು ಕೇಳು, ನಂತರ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಶ್ಚಯ ಹೇಳು. ಕುಟುಂಬದ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೂ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿ.

Krishna’s order is a model of good decision-making: first hear all the views, then state a clear conclusion. It is a good way for big family decisions too.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ‘ಅಭಯದಾನ’, ನಿರ್ಭಯತೆಯ ದಾನ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಕೊಡಬಹುದಾದ ದಾನ: ಹೆದರಿದ ರೋಗಿಗೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವುದು.

Madhva’s ‘abhayadana’, the gift of fearlessness, is a gift that can be given every day in a hospital: calmly explaining to a frightened patient and giving them courage.