ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅನಿಷ್ಟಮಿಷ್ಟಂ ಮಿಶ್ರಂ ಚ ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮಣಃ ಫಲಮ್।
ಭವತ್ಯತ್ಯಾಗಿನಾಂ ಪ್ರೇತ್ಯ ನ ತು ಸಂನ್ಯಾಸಿನಾಂ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ 12 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम्।
भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥ 12 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam|
bhavatyatyāgināṃ pretya na tu saṃnyāsināṃ kvacit || 12 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅನಿಷ್ಟಮ್ ಇಷ್ಟಂ ಮಿಶ್ರಂ ಚ (अनिष्टम् इष्टं मिश्रं च, aniṣṭam iṣṭaṃ miśraṃ ca) = ಅನಿಷ್ಟ, ಇಷ್ಟ, ಮಿಶ್ರ (undesired, desired and mixed)
- ಕರ್ಮಣಃ ತ್ರಿವಿಧಂ ಫಲಮ್ (कर्मणः त्रिविधं फलम्, karmaṇaḥ trividhaṃ phalam) = ಕರ್ಮದ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಫಲ (the threefold fruit of action)
- ಅತ್ಯಾಗಿನಾಂ ಪ್ರೇತ್ಯ ಭವತಿ (अत्यागिनां प्रेत्य भवति, atyāgināṃ pretya bhavati) = ತ್ಯಾಗ ಮಾಡದವರಿಗೆ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತದೆ (comes after death to those who have not relinquished)
- ನ ತು ಸಂನ್ಯಾಸಿನಾಂ ಕ್ವಚಿತ್ (न तु संन्यासिनां क्वचित्, na tu saṃnyāsināṃ kvacit) = ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ (but never to those who have renounced)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅನಿಷ್ಟ, ಇಷ್ಟ, ಮಿಶ್ರ ಎಂಬ ಕರ್ಮದ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಫಲ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡದವರಿಗೆ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಎಂದೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The threefold fruit of action, undesired, desired and mixed, comes after death to those who have not relinquished, but never to those who have renounced.
ಶ್ಲೋಕ 18.12ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.12
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮೂರು ಫಲಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅನಿಷ್ಟ ನರಕ, ತಿರ್ಯಕ್ ಜನ್ಮ ಮೊದಲಾದವು, ಇಷ್ಟ ದೇವತ್ವ, ಮಿಶ್ರ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳು ಬೆರೆತ ಮನುಷ್ಯತ್ವ. ಇವೆಲ್ಲ ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಇಂದ್ರಜಾಲದಂಥವು, ‘ಫಲ’ ಪದವೇ ಅವುಗಳ ಕ್ಷಣಿಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇವನ್ನು ನಾರಕಿತ್ವ, ದೇವತ್ವ, ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Shankara unfolds the three fruits: the undesired is hell, birth as an animal and the like, the desired is the state of a god, and the mixed is human birth, where the desired and undesired blend. All of these, he says, are like a conjuror’s illusion born of ignorance, and the very word ‘phala’ hints at their fleeting nature. Sridhara Swami calls them the state of a hell-being, of a god, and of a human.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಮಿಶ್ರ’ವನ್ನು ಅನಿಷ್ಟ ಬೆರೆತ ಮಕ್ಕಳು, ಪಶು, ಅನ್ನ ಮೊದಲಾದವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ‘ಅತ್ಯಾಗಿ’ಗಳನ್ನು ಕರ್ತೃತ್ವ, ಮಮತೆ, ಫಲಗಳ ತ್ಯಾಗವಿಲ್ಲದವರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ‘ಸಂನ್ಯಾಸಿ’ ಅವರಿಗೆ ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟವನು, ಅಂದರೆ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ ಸಂನ್ಯಾಸ ಒಂದೇ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಶ್ಲೋಕ ತ್ಯಾಗದ ಸ್ತುತಿ.
Ramanuja calls the ‘mixed’ children, cattle, food and the like mingled with the undesired, and the ‘non-relinquishers’ those who have not given up agency, mine-ness and fruit. For him the ‘renouncer’ is one who has given up these three, that is, in this chapter relinquishment and renunciation are one. According to Madhva this verse is in praise of relinquishment.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬದುಕಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲಗಳು ‘ಮಿಶ್ರ’: ಒಳ್ಳೆಯದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಷ್ಟವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು, ಉದ್ಯೋಗ, ಮನೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂತೋಷದ ಜೊತೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ತರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ನಿರಾಸೆ ಕಡಿಮೆ.
Most of life’s fruits are ‘mixed’: difficulty comes along with the good. Children, jobs and homes all bring responsibility along with joy. Accepting this lessens disappointment.
ಫಲದ ಲೆಕ್ಕದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಎಂದರೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಕೆಲಸವನ್ನು ಅದರ ಒಳ್ಳೆಯತನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.
Freedom from the reckoning of results is not apathy but the freedom to do work for its own goodness.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ