ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸಹಜಂ ಕರ್ಮ ಕೌಂತೇಯ ಸದೋಷಮಪಿ ನ ತ್ಯಜೇತ್।
ಸರ್ವಾರಂಭಾ ಹಿ ದೋಷೇಣ ಧೂಮೇನಾಗ್ನಿರಿವಾವೃತಾಃ ॥ 48 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत्।
सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ 48 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
sahajaṃ karma kaunteya sadoṣamapi na tyajet|
sarvārambhā hi doṣeṇa dhūmenāgnirivāvṛtāḥ || 48 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕೌಂತೇಯ ಸಹಜಂ ಕರ್ಮ (कौन्तेय सहजं कर्म, kaunteya sahajaṃ karma) = ಕೌಂತೇಯ, ಸಹಜವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು (one’s inborn work, O son of Kunti)
- ಸದೋಷಮ್ ಅಪಿ ನ ತ್ಯಜೇತ್ (सदोषम् अपि न त्यजेत्, sadoṣam api na tyajet) = ದೋಷವುಳ್ಳದ್ದಾದರೂ ಬಿಡಬಾರದು (should not be given up though it has faults)
- ಸರ್ವಾರಂಭಾಃ ಹಿ ದೋಷೇಣ (सर्वारम्भाः हि दोषेण, sarvārambhāḥ hi doṣeṇa) = ಎಲ್ಲ ಆರಂಭಗಳೂ ದೋಷದಿಂದ (for all undertakings are covered by fault)
- ಧೂಮೇನ ಅಗ್ನಿಃ ಇವ ಆವೃತಾಃ (धूमेन अग्निः इव आवृताः, dhūmena agniḥ iva āvṛtāḥ) = ಹೊಗೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಮುಚ್ಚಿವೆ (as fire is by smoke)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೌಂತೇಯ, ಸಹಜವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ದೋಷವುಳ್ಳದ್ದಾದರೂ ಬಿಡಬಾರದು. ಹೊಗೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಮುಚ್ಚಿರುವಂತೆ ಎಲ್ಲ ಆರಂಭಗಳೂ ಯಾವುದಾದರೂ ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One should not give up one’s inborn work, O son of Kunti, though it has faults. For all undertakings are covered by some fault, as fire is by smoke.
ಶ್ಲೋಕ 18.48ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.48
ಹೊಗೆಯ ಉಪಮೆ ನೈಜ: ಬೆಂಕಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಸಹಜ’ ಹುಟ್ಟಿನೊಡನೆ ಬಂದದ್ದು, ಸ್ವಧರ್ಮವಾಗಲಿ ಪರಧರ್ಮವಾಗಲಿ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳೂ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕವಾದ್ದರಿಂದ ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅರ್ಜುನನ ಸಂದೇಹಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸಾಂಖ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯ ದೋಷ ಕಂಡು ಪರಧರ್ಮವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ತಿಳಿದರೆ, ದೋಷ ಪರಧರ್ಮದಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
The simile of smoke is true to life: where there is fire there is always smoke. According to Shankara ‘sahaja’ means born along with one, and all actions, one’s own dharma or another’s, carry faults because they are made of the three gunas. Sridhara Swami links it to Arjuna’s doubt: if, seeing the fault of harm in one’s own dharma from a Sankhya standpoint, one thinks another’s dharma better, the fault is equally present in the other’s dharma too.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಓದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸಹಜವಾದ್ದರಿಂದ ಸುಲಭವೂ ಜಾರುವ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆಯೂ ಆದ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು, ಅದರಲ್ಲಿ ದುಃಖವಿದ್ದರೂ, ಬಿಡಬಾರದು. ಜ್ಞಾನಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾದವನೂ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನೇ ಮಾಡಲಿ. ಕರ್ಮದ ಆರಂಭಗಳೂ ಜ್ಞಾನದ ಆರಂಭಗಳೂ ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಷ್ಟೇ: ಕರ್ಮಯೋಗ ಸುಲಭ, ಜ್ಞಾನಯೋಗ ಕಷ್ಟ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja continues his earlier reading: karma yoga, which being natural is easy and carries less risk of slipping, should not be given up even though there is sorrow in it. Even one fit for jnana yoga should practise karma yoga. The beginnings of action and of knowledge are both attended by sorrow, and the only difference is that karma yoga is easy and jnana yoga hard. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಪ್ರತಿ ಔಷಧಕ್ಕೂ ಏನಾದರೂ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮ ಇರಬಹುದು, ಬೆಂಕಿಗೆ ಹೊಗೆಯಂತೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ‘ದೋಷವಿದೆಯೇ’ ಅಲ್ಲ, ‘ಲಾಭ ಹಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇ’. ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮದ ಭಯದಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಔಷಧ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿ.
Every medicine may have some side effect, like smoke with fire. The question is not ‘is there a fault’ but ‘is the benefit greater than the harm’. Before stopping a needed medicine out of fear of side effects, talk to the doctor.
ಯಾವ ಕೆಲಸವೂ, ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ದೋಷರಹಿತವಲ್ಲ. ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಜಾಣತನವಲ್ಲ.
No work and no relationship is free of faults. Giving up what is good while waiting for perfection is not wise.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ