ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 16: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಕವೀಂದ್ರಾಣಾಂ ಚೇತಃ         ಕಮಲವನಬಾಲಾತಪರುಚಿಂ
ಭಜಂತೇ ಯೇ ಸಂತಃ         ಕತಿಚಿದರುಣಾಮೇವ ಭವತೀಮ್ ।
ವಿರಿಂಚಿಪ್ರೇಯಸ್ಯಾಃ         ತರುಣತರಶೃಂಗಾರಲಹರೀ-
ಗಭೀರಾಭಿರ್ವಾಗ್ಭಿಃ         ವಿದಧತಿ ಸತಾಂ ರಂಜನಮಮೀ ॥ 16 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

कवीन्द्राणां चेतः        कमलवनबालातपरुचिं
भजन्ते ये सन्तः        कतिचिदरुणामेव भवतीम् ।
विरिञ्चिप्रेयस्याः        तरुणतरशृङ्गारलहरी
गभीराभिर्वाग्भिः        विदधति सतां रञ्जनममी ॥ 16 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

kavīndrāṇāṃ cetaḥ        kamalavanabālātaparuciṃ
bhajante ye santaḥ        katicidaruṇāmeva bhavatīm |
viriñcipreyasyāḥ        taruṇataraśṛṅgāralaharī
gabhīrābhirvāgbhiḥ        vidadhati satāṃ rañjanamamī || 16 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಕವೀಂದ್ರಾಣಾಂ (कवीन्द्राणां, kavīndrāṇāṃ) = ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಗಳ (of the finest poets)
ಚೇತಃ ಕಮಲವನ (चेतःकमलवन, cetaḥkamalavana) = ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಕಮಲವನಕ್ಕೆ (to the lotus grove that is their mind)
ಬಾಲಾತಪರುಚಿಂ (बालातपरुचिं, bālātaparuciṃ) = ಎಳೆಬಿಸಿಲಿನ ಕಾಂತಿಯಂತಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು (you, who are like the light of the young morning sun)
ಭಜಂತೇ (भजन्ते, bhajante) = ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ (worship)
ಯೇ ಸಂತಃ (ये सन्तः, ye santaḥ) = ಯಾವ ಸಜ್ಜನರು (those good men who)
ಕತಿಚಿತ್ (कतिचित्, katicit) = ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ (only a few)
ಅರುಣಾಂ ಏವ (अरुणाम् एव, aruṇām eva) = ಅರುಣ ವರ್ಣದವಳಾದ ನಿನ್ನನ್ನೇ (you alone, of the crimson dawn colour)
ಭವತೀಮ್ (भवतीम्, bhavatīm) = ನಿನ್ನನ್ನು (you)
ವಿರಿಂಚಿಪ್ರೇಯಸ್ಯಾಃ (विरिञ्चिप्रेयस्याः, viriñcipreyasyāḥ) = ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಸರಸ್ವತಿಯ (of Saraswati, the beloved of Brahma)
ತರುಣತರ (तरुणतर, taruṇatara) = ಇನ್ನೂ ಎಳೆಯ (still youthful)
ಶೃಂಗಾರಲಹರೀ (शृङ्गारलहरी, śṛṅgāralaharī) = ಶೃಂಗಾರದ ಅಲೆಯಂತೆ (like a wave of poetic sentiment)
ಗಭೀರಾಭಿಃ (गभीराभिः, gabhīrābhiḥ) = ಆಳವಾದ (deep)
ವಾಗ್ಭಿಃ (वाग्भिः, vāgbhiḥ) = ಮಾತುಗಳಿಂದ (with words)
ವಿದಧತಿ (विदधति, vidadhati) = ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (bring about)
ಸತಾಂ ರಂಜನಂ (सतां रञ्जनं, satāṃ rañjanaṃ) = ರಸಿಕರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು (delight in the minds of connoisseurs)
ಅಮೀ (अमी, amī) = ಇವರು (these men)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಗಳ ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ಕಮಲವನ. ಅರುಣ ವರ್ಣದ ನೀನು ಆ ವನದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಎಳೆಬಿಸಿಲು. ನಿನ್ನನ್ನೇ ಸೇವಿಸುವ ಕೆಲವೇ ಸಜ್ಜನರು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಎಳೆಯ ಶೃಂಗಾರದ ಅಲೆಯಂತೆ ಆಳವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಮಾತುಗಳಿಂದ ರಸಿಕರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The minds of the finest poets are a grove of lotuses, and you, of the crimson dawn colour, are the young sunlight that falls on it and opens them. The few good men who worship you in that form go on to delight every gathering of connoisseurs with words that run deep, like the youthful surge of Saraswati’s own poetry.

ಶ್ಲೋಕ 16ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 16

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ವಿದ್ವತ್ತು ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತScholarship and command of speech
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ವಂvaṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ತಾಮ್ರದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold or copper plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1008 ಬಾರಿ1008 times a dayಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: 1000 ಬಾರಿAnother source: 1000 times
ಅವಧಿDuration: 44 ದಿನ44 daysಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: 45 ಅಥವಾ 41 ದಿನAnother source: 45 or 41 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಅನ್ನ, ಮೊಸರು, ಹಾಲು, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳುCooked rice, curd, milk, honey and fruits

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಆಕರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಗೊಂದಲವಿಡದೆ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.Sources: Several traditional texts. Where these sources differ, both versions have been provided here for completeness.