ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 88: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಪದಂ ತೇ ಕೀರ್ತೀನಾಂ         ಪ್ರಪದಮಪದಂ ದೇವಿ ವಿಪದಾಂ
ಕಥಂ ನೀತಂ ಸದ್ಭಿಃ         ಕಠಿನಕಮಠೀಕರ್ಪರತುಲಾಮ್ ।
ಕಥಂ ವಾ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್         ಉಪಯಮನಕಾಲೇ ಪುರಭಿದಾ
ಯದಾದಾಯ ನ್ಯಸ್ತಂ         ದೃಷದಿ ದಯಮಾನೇನ ಮನಸಾ ॥ 88 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

पदं ते कीर्तीनां        प्रपदमपदं देवि विपदां
कथं नीतं सद्भिः        कठिनकमठीकर्परतुलाम् ।
कथं वा बाहुभ्याम्        उपयमनकाले पुरभिदा
यदादाय न्यस्तं        दृषदि दयमानेन मनसा ॥ 88 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

padaṃ te kīrtīnāṃ        prapadamapadaṃ devi vipadāṃ
kathaṃ nītaṃ sadbhiḥ        kaṭhinakamaṭhīkarparatulām |
kathaṃ vā bāhubhyām        upayamanakāle purabhidā
yadādāya nyastaṃ        dṛṣadi dayamānena manasā || 88 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಪದಮ್ (पदम्, padam) = ನೆಲೆ (the home)
ತೇ (ते, te) = ನಿನ್ನ (your)
ಕೀರ್ತೀನಾಮ್ (कीर्तीनाम्, kīrtīnām) = ಕೀರ್ತಿಗಳ (of all glory)
ಪ್ರಪದಮ್ (प्रपदम्, prapadam) = ಮುಂಗಾಲು (forefoot)
ಅಪದಮ್ (अपदम्, apadam) = ಎಡೆಯಲ್ಲದ್ದು (no place)
ದೇವಿ (देवि, devi) = ದೇವಿಯೇ (O Devi)
ವಿಪದಾಮ್ (विपदाम्, vipadām) = ಆಪತ್ತುಗಳಿಗೆ (for misfortunes)
ಕಥಮ್ (कथम्, katham) = ಹೇಗೆ (how)
ನೀತಮ್ (नीतम्, nītam) = ಹೋಲಿಸಲಾಯಿತು (was likened)
ಸದ್ಭಿಃ (सद्भिः, sadbhiḥ) = ಸತ್ಕವಿಗಳಿಂದ (by good poets)
ಕಠಿನಕಮಠೀಕರ್ಪರತುಲಾಮ್ (कठिनकमठीकर्परतुलाम्, kaṭhinakamaṭhīkarparatulām) = ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಆಮೆಯ ಚಿಪ್ಪಿಗೆ (to the hard shell of a tortoise)
ಕಥಮ್ (कथम्, katham) = ಹೇಗೆ ತಾನೇ (how indeed)
ವಾ (वा, vā) = ಅಥವಾ (or)
ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ (बाहुभ्याम्, bāhubhyām) = ಕೈಗಳಿಂದ (with his hands)
ಉಪಯಮನಕಾಲೇ (उपयमनकाले, upayamanakāle) = ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (at the time of the wedding)
ಪುರಭಿದಾ (पुरभिदा, purabhidā) = ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಶಿವನಿಂದ (by Shiva, destroyer of the cities)
ಯತ್ (यत्, yat) = ಯಾವುದನ್ನು (which)
ಆದಾಯ (आदाय, ādāya) = ಹಿಡಿದು (taking)
ನ್ಯಸ್ತಮ್ (न्यस्तम्, nyastam) = ಇಡಲಾಯಿತು (was placed)
ದೃಷದಿ (दृषदि, dṛṣadi) = ಅರೆಯುವ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ (on the grinding stone)
ದಯಮಾನೇನ (दयमानेन, dayamānena) = ಕರುಣೆಯುಳ್ಳ (tender)
ಮನಸಾ (मनसा, manasā) = ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ (with a heart)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಪಾದದ ಮುಂಭಾಗವು ಸಕಲ ವೈಭವಗಳ ನೆಲೆವೀಡು, ಯಾವ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಳ್ಳೆಯ ಕವಿಗಳು ಅದನ್ನು ಆಮೆಯ ಕಠಿಣವಾದ ಚಿಪ್ಪಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಹೋಲಿಸಿದರೋ? ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನಾದ ಶಿವನು ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ, ನಿನ್ನ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಪಾದಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ (ಅಶ್ಮಾರೋಹಣದ ಕಲ್ಲು) ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಇರಿಸಿದನೋ?

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O Devi, your forefoot is the home of all glory and a place no misfortune can reach. How could good poets liken it to the hard shell of a tortoise? And how could Shiva, destroyer of the three cities, so tender towards you, take that foot in his hands at your wedding and set it down on the hard grinding stone? (In the marriage rite the bride steps on a stone as a sign of steadfastness.) The poet marvels that anything hard was ever brought near feet so soft.

ಶ್ಲೋಕ 88ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 88

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆSafety from animals
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಹ್ರೀಂ (ಮೂರು ಬಾರಿ)hrīṃ (three times)
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold or silver plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing south-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1008 ಬಾರಿ1008 times a day
ಅವಧಿDuration: 180 ದಿನ180 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಯಸ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿJaggery payasa, fruit and coconut

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.