ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 55: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ನಿಮೇಷೋನ್ಮೇಷಾಭ್ಯಾಂ         ಪ್ರಲಯಮುದಯಂ ಯಾತಿ ಜಗತೀ
ತವೇತ್ಯಾಹುಃ ಸಂತೋ         ಧರಣಿಧರರಾಜನ್ಯತನಯೇ ।
ತ್ವದುನ್ಮೇಷಾಜ್ಜಾತಂ         ಜಗದಿದಮಶೇಷಂ ಪ್ರಲಯತಃ
ಪರಿತ್ರಾತುಂ ಶಂಕೇ         ಪರಿಹೃತನಿಮೇಷಾಸ್ತವ ದೃಶಃ ॥ 55 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

निमेषोन्मेषाभ्यां        प्रलयमुदयं याति जगती
तवेत्याहुः सन्तो        धरणिधरराजन्यतनये ।
त्वदुन्मेषाज्जातं        जगदिदमशेषं प्रलयतः
परित्रातुं शङ्के        परिहृतनिमेषास्तव दृशः ॥ 55 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

nimeṣonmeṣābhyāṃ        pralayamudayaṃ yāti jagatī
tavetyāhuḥ santo        dharaṇidhararājanyatanaye |
tvadunmeṣājjātaṃ        jagadidamaśeṣaṃ pralayataḥ
paritrātuṃ śaṅke        parihṛtanimeṣāstava dṛśaḥ || 55 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ನಿಮೇಷೋನ್ಮೇಷಾಭ್ಯಾಮ್ (निमेषोन्मेषाभ्याम्, nimeṣonmeṣābhyām) = ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ತೆರೆಯುವುದರಿಂದ (by the closing and opening of the eyes)
ಪ್ರಲಯಮ್ (प्रलयम्, pralayam) = ಲಯವನ್ನೂ (dissolution)
ಉದಯಮ್ (उदयम्, udayam) = ಹುಟ್ಟನ್ನೂ (coming into being)
ಯಾತಿ (याति, yāti) = ಹೊಂದುತ್ತದೆ (goes into)
ಜಗತೀ (जगती, jagatī) = ಜಗತ್ತು (the world)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ಇತಿ (इति, iti) = ಎಂದು (so)
ಆಹುಃ (आहुः, āhuḥ) = ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (say)
ಸಂತಃ (सन्तः, santaḥ) = ಜ್ಞಾನಿಗಳು (the wise)
ಧರಣಿಧರರಾಜನ್ಯತನಯೇ (धरणिधरराजन्यतनये, dharaṇidhararājanyatanaye) = ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳೇ (O daughter of the king of mountains)
ತ್ವದುನ್ಮೇಷಾತ್ (त्वदुन्मेषात्, tvadunmeṣāt) = ನೀನು ಕಣ್ಣು ತೆರೆದುದರಿಂದ (from the opening of your eyes)
ಜಾತಮ್ (जातम्, jātam) = ಹುಟ್ಟಿದ (born)
ಜಗತ್ (जगत्, jagat) = ಜಗತ್ತನ್ನು (world)
ಇದಮ್ (इदम्, idam) = ಈ (this)
ಅಶೇಷಮ್ (अशेषम्, aśeṣam) = ಇಡೀ (entire)
ಪ್ರಲಯತಃ (प्रलयतः, pralayataḥ) = ಪ್ರಳಯದಿಂದ (from dissolution)
ಪರಿತ್ರಾತುಮ್ (परित्रातुम्, paritrātum) = ಕಾಪಾಡಲು (to protect)
ಶಂಕೇ (शङ्के, śaṅke) = ಎಂದು ಊಹಿಸುತ್ತೇನೆ (I suspect)
ಪರಿಹೃತನಿಮೇಷಾಃ (परिहृतनिमेषाः, parihṛtanimeṣāḥ) = ರೆಪ್ಪೆ ಮುಚ್ಚುವುದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟಿವೆ (have given up blinking)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ದೃಶಃ (दृशः, dṛśaḥ) = ಕಣ್ಣುಗಳು (eyes)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳೇ, ನೀನು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಜಗತ್ತು ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣು ತೆರೆದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದಾಗ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಳಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಲಿ ಎಂಬ ಕಳಕಳಿಯಿಂದಲೇ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ರೆಪ್ಪೆ ಮಿಟುಕಿಸುವುದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಆ ನಿರ್ನಿಮೇಷ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ರಕ್ಷೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O daughter of the king of mountains, the wise say that the world dissolves when you close your eyes and comes into being when you open them. I suspect that your eyes have given up blinking altogether, so that this whole world, born when they opened, may be kept safe from dissolution. Your unblinking gaze is itself your protection of the universe.

ಶ್ಲೋಕ 55ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 55

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಊತ ಮತ್ತು ಅಂಥದೇ ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಪರಿಹಾರRelief from swellings and similar ailments
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಬ್ಲೂಂblūṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ಅಳಲೆಕಾಯಿಯ (ಹರೀತಕಿ) ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate, or on a haritaki (myrobalan) fruit
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing south-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 2500 ಬಾರಿ2500 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಹಣ್ಣು, ಪಾಯಸ, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಸಹಿತ ವೀಳ್ಯದೆಲೆFruit, payasa, honey, and betel leaves with areca nut

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.