ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 42: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಗತೈರ್ಮಾಣಿಕ್ಯತ್ವಂ         ಗಗನಮಣಿಭಿಃ ಸಾಂದ್ರಘಟಿತಂ
ಕಿರೀಟಂ ತೇ ಹೈಮಂ         ಹಿಮಗಿರಿಸುತೇ ಕೀರ್ತಯತಿ ಯಃ ।
ಸ ನೀಡೇಯಚ್ಛಾಯಾ-ಚ್ಛುರಣಶಬಲಂ ಚಂದ್ರಶಕಲಂ
ಧನುಃ ಶೌನಾಸೀರಂ         ಕಿಮಿತಿ ನ ನಿಬಧ್ನಾತಿ ಧಿಷಣಾಮ್ ॥ 42 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

गतैर्माणिक्यत्वं        गगनमणिभिः सान्द्रघटितं
किरीटं ते हैमं        हिमगिरिसुते कीर्तयति यः ।
स नीडेयच्छायाच्छुरणशबलं चन्द्रशकलं
धनुः शौनासीरं        किमिति न निबध्नाति धिषणाम् ॥ 42 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

gatairmāṇikyatvaṃ        gaganamaṇibhiḥ sāndraghaṭitaṃ
kirīṭaṃ te haimaṃ        himagirisute kīrtayati yaḥ |
sa nīḍeyacchāyācchuraṇaśabalaṃ candraśakalaṃ
dhanuḥ śaunāsīraṃ        kimiti na nibadhnāti dhiṣaṇām || 42 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಗತೈಃ (गतैः, gataiḥ) = ಮಾರ್ಪಟ್ಟ (that have turned into)
ಮಾಣಿಕ್ಯತ್ವಮ್ (माणिक्यत्वम्, māṇikyatvam) = ರತ್ನದ ರೂಪಕ್ಕೆ (the state of being gems)
ಗಗನಮಣಿಭಿಃ (गगनमणिभिः, gaganamaṇibhiḥ) = ಆಕಾಶದ ಮಣಿಗಳಾದ ಸೂರ್ಯರಿಂದ (by the jewels of the sky, the suns)
ಸಾಂದ್ರಘಟಿತಮ್ (सान्द्रघटितम्, sāndraghaṭitam) = ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕೂರಿಸಿದ (densely set)
ಕಿರೀಟಮ್ (किरीटम्, kirīṭam) = ಕಿರೀಟವನ್ನು (the crown)
ತೇ (ते, te) = ನಿನ್ನ (your)
ಹೈಮಮ್ (हैमम्, haimam) = ಚಿನ್ನದ (golden)
ಹಿಮಗಿರಿಸುತೇ (हिमगिरिसुते, himagirisute) = ಹಿಮಗಿರಿಯ ಮಗಳೇ (O daughter of the snow mountain)
ಕೀರ್ತಯತಿ (कीर्तयति, kīrtayati) = ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೋ (describes)
ಯಃ (यः, yaḥ) = ಯಾರು (he who)
ಸಃ (सः, saḥ) = ಅವನು (he)
ನೀಡೇಯ (नीडेय, nīḍeya) = ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದ ರತ್ನಗಳ (of the gems nestled in their settings)
ಛಾಯಾಚ್ಛುರಣ (छायाच्छुरण, chāyācchuraṇa) = ಕಾಂತಿ ಹರಡುವುದರಿಂದ (by the spread of their lustre)
ಶಬಲಮ್ (शबलम्, śabalam) = ಬಣ್ಣಬಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣುವ (dappled in many colours)
ಚಂದ್ರಶಕಲಮ್ (चन्द्रशकलम्, candraśakalam) = ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು (the crescent moon)
ಧನುಃ (धनुः, dhanuḥ) = ಬಿಲ್ಲು, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು (the bow, the rainbow)
ಶೌನಾಸೀರಮ್ (शौनासीरम्, śaunāsīram) = ಇಂದ್ರನ (of Indra)
ಕಿಮ್ (किम्, kim) = ಏಕೆ (why)
ಇತಿ (इति, iti) = ಎಂದು (that it is)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ನಿಬಧ್ನಾತಿ (निबध्नाति, nibadhnāti) = ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (forms)
ಧಿಷಣಾಮ್ (धिषणाम्, dhiṣaṇām) = ಭಾವನೆಯನ್ನು (the notion)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳೇ, ನಿನ್ನ ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದ ಆಭರಣಗಳಾದ ಸೂರ್ಯರೇ (ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು) ರತ್ನಗಳಾಗಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಹೊರಟವನಿಗೆ, ಆ ರತ್ನಗಳ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಕಿರೀಟದ ಮೇಲಿನ ಅರ್ಧಚಂದ್ರನೇ ಇಂದ್ರನ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಎಂದು ಅನ್ನಿಸದಿರದು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O daughter of the snow mountain, your golden crown is densely set with the jewels of the sky, the suns (traditionally the twelve Adityas), which have turned into gems. Whoever sets out to describe it cannot help imagining that the crescent moon on it, dappled in many colours by the lustre of those nestled gems, is Indra’s bow, the rainbow.

ಶ್ಲೋಕ 42ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 42

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ದೇಹದ ಊತದಿಂದ ಪರಿಹಾರRelief from swelling of the body
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ರಂ ಮತ್ತು ರೀಂraṃ and rīṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರ, ಅಥವಾ ಓಮದ ಪುಡಿ ಬೆರೆಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರ (ಆಮೇಲೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು)Drawn on a gold plate, or on rice flour mixed with ajwain powder (the flour is taken afterwards)
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಸಕ್ಕರೆSugar

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.