ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 59: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಸ್ಫುರದ್ಗಂಡಾಭೋಗ-ಪ್ರತಿಫಲಿತತಾಟಂಕಯುಗಲಂ
ಚತುಶ್ಚಕ್ರಂ ಮನ್ಯೇ ತವ ಮುಖಮಿದಂ ಮನ್ಮಥರಥಮ್ ।
ಯಮಾರುಹ್ಯ ದ್ರುಹ್ಯ-ತ್ಯವನಿರಥಮರ್ಕೇಂದುಚರಣಂ
ಮಹಾವೀರೋ ಮಾರಃ ಪ್ರಮಥಪತಯೇ ಸಜ್ಜಿತವತೇ ॥ 59 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

स्फुरद्गण्डाभोगप्रतिफलितताटङ्कयुगलं
चतुश्चक्रं मन्ये तव मुखमिदं मन्मथरथम् ।
यमारुह्य द्रुह्यत्यवनिरथमर्केन्दुचरणं
महावीरो मारः प्रमथपतये सज्जितवते ॥ 59 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

sphuradgaṇḍābhogapratiphalitatāṭaṅkayugalaṃ
catuścakraṃ manye tava mukhamidaṃ manmatharatham |
yamāruhya druhyatyavanirathamarkenducaraṇaṃ
mahāvīro māraḥ pramathapataye sajjitavate || 59 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಸ್ಫುರದ್ಗಂಡಾಭೋಗ (स्फुरद्गण्डाभोग, sphuradgaṇḍābhoga) = ಹೊಳೆಯುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆನ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ (in the broad, shining cheeks)
ಪ್ರತಿಫಲಿತತಾಟಂಕಯುಗಲಮ್ (प्रतिफलितताटङ्कयुगलम्, pratiphalitatāṭaṅkayugalam) = ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾದ ಎರಡು ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳುಳ್ಳ (with the two ear-ornaments reflected)
ಚತುಶ್ಚಕ್ರಮ್ (चतुश्चक्रम्, catuścakram) = ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರಗಳ (four-wheeled)
ಮನ್ಯೇ (मन्ये, manye) = ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ (I take to be)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ಮುಖಮ್ (मुखम्, mukham) = ಮುಖವನ್ನು (face)
ಇದಮ್ (इदम्, idam) = ಈ (this)
ಮನ್ಮಥರಥಮ್ (मन्मथरथम्, manmatharatham) = ಮನ್ಮಥನ ರಥವೆಂದು (the chariot of Kama)
ಯಮ್ (यम्, yam) = ಯಾವುದನ್ನು (which)
ಆರುಹ್ಯ (आरुह्य, āruhya) = ಏರಿ (mounting)
ದ್ರುಹ್ಯತಿ (द्रुह्यति, druhyati) = ಎದುರು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ (takes on)
ಅವನಿರಥಮ್ (अवनिरथम्, avaniratham) = ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ರಥವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ (with the earth for his chariot)
ಅರ್ಕೇಂದುಚರಣಮ್ (अर्केन्दुचरणम्, arkenducaraṇam) = ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರನ್ನೇ ಚಕ್ರಗಳಾಗಿಸಿಕೊಂಡ (with the sun and the moon for its wheels)
ಮಹಾವೀರಃ (महावीरः, mahāvīraḥ) = ಮಹಾವೀರನಾದ (the great warrior)
ಮಾರಃ (मारः, māraḥ) = ಮನ್ಮಥ (Kama)
ಪ್ರಮಥಪತಯೇ (प्रमथपतये, pramathapataye) = ಪ್ರಮಥಗಣಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಶಿವನಿಗೆ (Shiva, lord of the Pramathas)
ಸಜ್ಜಿತವತೇ (सज्जितवते, sajjitavate) = ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ನಿಂತ (who stood ready for battle)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ನಿನ್ನ ಕೆನ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳಿರುವ ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು, ಮನ್ಮಥನ ನಾಲ್ಕು ಗಾಲಿಗಳ ರಥವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ರಥವನ್ನಾಗಿ, ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರನ್ನೇ ಗಾಲಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತ್ರಿಪುರಗಳನ್ನು ಸುಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದ ಪ್ರಮಥಗಣಗಳ ಒಡೆಯ ಶಿವನನ್ನೇ, ಮನ್ಮಥನು ನಿನ್ನ ಮುಖವೆಂಬ ರಥವೇರಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕರೆಯುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Your face, with your two ear ornaments reflected in your broad, shining cheeks, I take to be the four-wheeled chariot of Kama (Manmatha). Mounted on it, Kama, the great warrior, dares to take on even Shiva, lord of the Pramathas (his attendant hosts). Shiva once stood ready for battle against the three cities with the earth as his chariot and the sun and the moon as its wheels; Kama, on the chariot of your face, is a match for him. Kama could not conquer Shiva alone, but with your beauty he can.

ಶ್ಲೋಕ 59ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 59

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವPersonal charm and influence
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಐಂ, ಕ್ಲೀಂ, ಸೌಃaiṃ, klīṃ, sauḥ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರ, ಅಥವಾ ಆಮೇಲೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಅರಿಶಿನದ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate, or on turmeric that is used afterwards in the bath
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಸಿಹಿ ಪೊಂಗಲ್ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪSweet pongal and honey

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.