ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 24: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಜಗತ್ಸೂತೇ ಧಾತಾ         ಹರಿರವತಿ ರುದ್ರಃ ಕ್ಷಪಯತೇ
ತಿರಸ್ಕುರ್ವನ್ನೇತತ್         ಸ್ವಮಪಿ ವಪುರೀಶಸ್ತಿರಯತಿ ।
ಸದಾಪೂರ್ವಃ ಸರ್ವಂ         ತದಿದಮನುಗೃಹ್ಣಾತಿ ಚ ಶಿವ-
ಸ್ತವಾಜ್ಞಾಮಾಲಂಬ್ಯ         ಕ್ಷಣಚಲಿತಯೋರ್ಭ್ರೂಲತಿಕಯೋಃ ॥ 24 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

जगत्सूते धाता        हरिरवति रुद्रः क्षपयते
तिरस्कुर्वन्नेतत्        स्वमपि वपुरीशस्तिरयति ।
सदापूर्वः सर्वं        तदिदमनुगृह्णाति च शिव
स्तवाज्ञामालम्ब्य        क्षणचलितयोर्भ्रूलतिकयोः ॥ 24 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

jagatsūte dhātā        hariravati rudraḥ kṣapayate
tiraskurvannetat        svamapi vapurīśastirayati |
sadāpūrvaḥ sarvaṃ        tadidamanugṛhṇāti ca śiva
stavājñāmālambya        kṣaṇacalitayorbhrūlatikayoḥ || 24 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಜಗತ್ (जगत्, jagat) = ಜಗತ್ತನ್ನು (the world)
ಸೂತೇ (सूते, sūte) = ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ (brings forth)
ಧಾತಾ (धाता, dhātā) = ಬ್ರಹ್ಮ (Brahma)
ಹರಿಃ (हरिः, hariḥ) = ವಿಷ್ಣು (Vishnu)
ಅವತಿ (अवति, avati) = ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ (keeps it)
ರುದ್ರಃ (रुद्रः, rudraḥ) = ರುದ್ರ (Rudra)
ಕ್ಷಪಯತೇ (क्षपयते, kṣapayate) = ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ (ends it)
ತಿರಸ್ಕುರ್ವನ್ (तिरस्कुर्वन्, tiraskurvan) = ಮರೆಮಾಡಿ (making vanish)
ಏತತ್ (एतत्, etat) = ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ (all this)
ಸ್ವಮ್ (स्वम्, svam) = ತನ್ನದೇ (his own)
ಅಪಿ (अपि, api) = ಕೂಡ (as well)
ವಪುಃ (वपुः, vapuḥ) = ದೇಹವನ್ನು (body)
ಈಶಃ (ईशः, īśaḥ) = ಈಶ್ವರ (Isha)
ತಿರಯತಿ (तिरयति, tirayati) = ಮರೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (conceals)
ಸದಾಪೂರ್ವಃ (सदापूर्वः, sadāpūrvaḥ) = ‘ಸದಾ’ ಎಂಬ ಪದ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲಿರುವ (with ‘sada’ before his name)
ಸರ್ವಮ್ (सर्वम्, sarvam) = ಎಲ್ಲವನ್ನೂ (the whole)
ತತ್ (तत्, tat) = ಅದೇ (that same)
ಇದಮ್ (इदम्, idam) = ಇದನ್ನು (this)
ಅನುಗೃಹ್ಣಾತಿ (अनुगृह्णाति, anugṛhṇāti) = ಮತ್ತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ (blesses back into being)
ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
ಶಿವಃ (शिवः, śivaḥ) = ಶಿವ, ಅಂದರೆ ಸದಾಶಿವ (Shiva, that is Sadashiva)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ಆಜ್ಞಾಮ್ (आज्ञाम्, ājñām) = ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು (command)
ಆಲಂಬ್ಯ (आलम्ब्य, ālambya) = ಅವಲಂಬಿಸಿ (waiting upon)
ಕ್ಷಣಚಲಿತಯೋಃ (क्षणचलितयोः, kṣaṇacalitayoḥ) = ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅಲುಗಿದ (stirred for a moment)
ಭ್ರೂಲತಿಕಯೋಃ (भ्रूलतिकयोः, bhrūlatikayoḥ) = ಬಳ್ಳಿಯಂಥ ಹುಬ್ಬುಗಳಿಂದ (of your creeper-like brows)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಬ್ರಹ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ವಿಷ್ಣು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ, ರುದ್ರ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈಶ್ವರ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆಮಾಡಿ ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನೂ ಮರೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸದಾಶಿವ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ ಚಲನೆಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ಇದೆಲ್ಲ ನಡೆಯುವುದು ನಿನ್ನ ಬಳ್ಳಿಯಂಥ ಹುಬ್ಬುಗಳು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅಲುಗಿದಾಗ ಹೊರಡುವ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Brahma brings the world forth, Vishnu keeps it, Rudra ends it. Isha makes all of that vanish and then hides his own body as well. Afterwards Sadashiva blesses the whole of it back into being. And every one of these acts waits on a command that issues from your creeper-like brows when they stir for a moment.

ಶ್ಲೋಕ 24ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 24

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಭಯದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆProtection from fear, and steadiness of mind
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಎಂಬ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳುThe five syllables na maḥ śi vā ya
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1008 ಬಾರಿ1008 times a dayಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: 1000 ಬಾರಿAnother source: 1000 times
ಅವಧಿDuration: 32 ದಿನ32 daysಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: 30 ಅಥವಾ 20 ದಿನAnother source: 30 or 20 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಕಾಳುಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಬೆರೆಸಿದ ಅನ್ನ, ಉದ್ದಿನ ವಡೆ, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ತುರಿ ಬೆರೆಸಿದ ಎಳ್ಳಿನ ಪುಡಿRice mixed with pepper powder and ghee, black gram vadas, and sesame powder mixed with sugar and grated coconut

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಆಕರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಗೊಂದಲವಿಡದೆ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.Sources: Several traditional texts. Where these sources differ, both versions have been provided here for completeness.