ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 94: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಕಲಂಕಃ ಕಸ್ತೂರೀ         ರಜನಿಕರಬಿಂಬಂ ಜಲಮಯಂ
ಕಲಾಭಿಃ ಕರ್ಪೂರೈ-ರ್ಮರಕತಕರಂಡಂ ನಿಬಿಡಿತಮ್ ।
ಅತಸ್ತ್ವದ್ಭೋಗೇನ         ಪ್ರತಿದಿನಮಿದಂ ರಿಕ್ತಕುಹರಂ
ವಿಧಿರ್ಭೂಯೋ ಭೂಯೋ         ನಿಬಿಡಯತಿ ನೂನಂ ತವ ಕೃತೇ ॥ 94 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

कलङ्कः कस्तूरी        रजनिकरबिम्बं जलमयं
कलाभिः कर्पूरैर्मरकतकरण्डं निबिडितम् ।
अतस्त्वद्भोगेन        प्रतिदिनमिदं रिक्तकुहरं
विधिर्भूयो भूयो        निबिडयति नूनं तव कृते ॥ 94 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

kalaṅkaḥ kastūrī        rajanikarabimbaṃ jalamayaṃ
kalābhiḥ karpūrairmarakatakaraṇḍaṃ nibiḍitam |
atastvadbhogena        pratidinamidaṃ riktakuharaṃ
vidhirbhūyo bhūyo        nibiḍayati nūnaṃ tava kṛte || 94 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಕಲಂಕಃ (कलङ्कः, kalaṅkaḥ) = ಚಂದ್ರನ ಕಲೆ (the mark on the moon)
ಕಸ್ತೂರೀ (कस्तूरी, kastūrī) = ಕಸ್ತೂರಿ (is musk)
ರಜನಿಕರಬಿಂಬಮ್ (रजनिकरबिम्बम्, rajanikarabimbam) = ಚಂದ್ರಬಿಂಬ (the disc of the moon)
ಜಲಮಯಮ್ (जलमयम्, jalamayam) = ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ (made of water)
ಕಲಾಭಿಃ (कलाभिः, kalābhiḥ) = ಕಲೆಗಳೆಂಬ (with its digits)
ಕರ್ಪೂರೈಃ (कर्पूरैः, karpūraiḥ) = ಕರ್ಪೂರದ ತುಂಡುಗಳಿಂದ (with pieces of camphor)
ಮರಕತಕರಂಡಮ್ (मरकतकरण्डम्, marakatakaraṇḍam) = ಪಚ್ಚೆಯ ಭರಣಿ (an emerald casket)
ನಿಬಿಡಿತಮ್ (निबिडितम्, nibiḍitam) = ತುಂಬಿರುವ (filled)
ಅತಃ (अतः, ataḥ) = ಆದ್ದರಿಂದ (so)
ತ್ವದ್ಭೋಗೇನ (त्वद्भोगेन, tvadbhogena) = ನೀನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ (because you use it)
ಪ್ರತಿದಿನಮ್ (प्रतिदिनम्, pratidinam) = ಪ್ರತಿದಿನವೂ (every day)
ಇದಮ್ (इदम्, idam) = ಇದು (this)
ರಿಕ್ತಕುಹರಮ್ (रिक्तकुहरम्, riktakuharam) = ಒಳಭಾಗ ಖಾಲಿಯಾದ (emptied inside)
ವಿಧಿಃ (विधिः, vidhiḥ) = ಬ್ರಹ್ಮ (Brahma)
ಭೂಯಃ (भूयः, bhūyaḥ) = ಮತ್ತೆ (again)
ಭೂಯಃ (भूयः, bhūyaḥ) = ಮತ್ತೆ (again)
ನಿಬಿಡಯತಿ (निबिडयति, nibiḍayati) = ತುಂಬಿಸುತ್ತಾನೆ (fills up)
ನೂನಮ್ (नूनम्, nūnam) = ಖಂಡಿತವಾಗಿ (surely)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ಕೃತೇ (कृते, kṛte) = ಸಲುವಾಗಿ (for the sake)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿರುವ ಕಲೆ ಕಸ್ತೂರಿ, ಅವನ ನೀರಿನಂಥ ಬಿಂಬವು ಪಚ್ಚೆಯ ಕರಂಡಕ (ಪೆಟ್ಟಿಗೆ). ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ಪೂರದ ಚೂರುಗಳೇ ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಗಳು (ಹಂತಗಳು). ನಿನ್ನ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧನೆಗೆ ನೀನು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೀಯೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿನ್ನ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾನೆ. (ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಗಳ ಕ್ಷಯ-ವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದೇ ಕಾರಣ).

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The mark on the moon is musk, and the moon’s watery disc is an emerald casket filled with pieces of camphor, which are its digits. You use these for your toilette day by day, and so the casket empties. Surely it is for your sake that Brahma, the creator, fills it up again and again. That, the poet suggests, is the real reason the moon wanes and waxes.

ಶ್ಲೋಕ 94ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 94

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿFulfilment of wishes
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಓಂ, ಹ್ರೀಂ (ಮೂರು ಬಾರಿ)oṃ, hrīṃ (three times)
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ದೀಪದ ಎದುರು ಕುಳಿತುSitting facing east in the Devi’s shrine, before the yantra and a ghee lamp
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 2000 ಬಾರಿ2000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಪೊಂಗಲ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುPongal, coconut and fruit

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.