ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 49: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ವಿಶಾಲಾ ಕಲ್ಯಾಣೀ         ಸ್ಫುಟರುಚಿರಯೋಧ್ಯಾ ಕುವಲಯೈಃ
ಕೃಪಾಧಾರಾಧಾರಾ         ಕಿಮಪಿ ಮಧುರಾಭೋಗವತಿಕಾ ।
ಅವಂತೀ ದೃಷ್ಟಿಸ್ತೇ         ಬಹುನಗರವಿಸ್ತಾರವಿಜಯಾ
ಧ್ರುವಂ ತತ್ತನ್ನಾಮ         ವ್ಯವಹರಣಯೋಗ್ಯಾ ವಿಜಯತೇ ॥ 49 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

विशाला कल्याणी        स्फुटरुचिरयोध्या कुवलयैः
कृपाधाराधारा        किमपि मधुराभोगवतिका ।
अवन्ती दृष्टिस्ते        बहुनगरविस्तारविजया
ध्रुवं तत्तन्नाम        व्यवहरणयोग्या विजयते ॥ 49 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

viśālā kalyāṇī        sphuṭarucirayodhyā kuvalayaiḥ
kṛpādhārādhārā        kimapi madhurābhogavatikā |
avantī dṛṣṭiste        bahunagaravistāravijayā
dhruvaṃ tattannāma        vyavaharaṇayogyā vijayate || 49 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವಿಶಾಲಾ (विशाला, viśālā) = ವಿಶಾಲವಾದ, ವಿಶಾಲಾ ನಗರದಂತೆ (wide; also the city Vishala)
ಕಲ್ಯಾಣೀ (कल्याणी, kalyāṇī) = ಮಂಗಳಕರವಾದ, ಕಲ್ಯಾಣೀ ನಗರದಂತೆ (auspicious; also Kalyani)
ಸ್ಫುಟರುಚಿಃ (स्फुटरुचिः, sphuṭaruciḥ) = ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ (clear and radiant)
ಅಯೋಧ್ಯಾ ಕುವಲಯೈಃ (अयोध्या कुवलयैः, ayodhyā kuvalayaiḥ) = ನೀಲಕಮಲಗಳಿಗೂ ಸೋಲದ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಂತೆ (unbeaten even by blue lilies; also Ayodhya)
ಕೃಪಾಧಾರಾ (कृपाधारा, kṛpādhārā) = ಕರುಣೆಯ ಧಾರೆಗೆ (of streams of grace)
ಆಧಾರಾ (आधारा, ādhārā) = ಆಶ್ರಯವಾದ, ಧಾರಾ ನಗರದಂತೆ (the source; also Dhara)
ಕಿಮಪಿ ಮಧುರಾ (किमपि मधुरा, kimapi madhurā) = ಹೇಳಲಾಗದಷ್ಟು ಮಧುರವಾದ, ಮಧುರಾ ನಗರದಂತೆ (sweet beyond words; also Madhura)
ಆಭೋಗವತಿಕಾ (आभोगवतिका, ābhogavatikā) = ವಿಸ್ತಾರವಾದ, ಭೋಗವತೀ ನಗರದಂತೆ (expansive; also Bhogavati)
ಅವಂತೀ (अवन्ती, avantī) = ರಕ್ಷಿಸುವ, ಅವಂತೀ ನಗರದಂತೆ (protecting; also Avanti)
ದೃಷ್ಟಿಃ ತೇ (दृष्टिः ते, dṛṣṭiḥ te) = ನಿನ್ನ ನೋಟ (your glance)
ಬಹುನಗರವಿಸ್ತಾರವಿಜಯಾ (बहुनगरविस्तारविजया, bahunagaravistāravijayā) = ಹಲವು ನಗರಗಳ ವೈಭವವನ್ನು ಗೆದ್ದ, ವಿಜಯಾ ನಗರದಂತೆ (surpassing the splendour of many cities; also Vijaya)
ಧ್ರುವಂ (ध्रुवं, dhruvaṃ) = ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ (surely)
ತತ್ತನ್ನಾಮವ್ಯವಹರಣಯೋಗ್ಯಾ (तत्तन्नामव्यवहरणयोग्या, tattannāmavyavaharaṇayogyā) = ಆಯಾ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲು ತಕ್ಕದಾದ (worthy to be called by each of those names)
ವಿಜಯತೇ (विजयते, vijayate) = ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತದೆ (reigns supreme)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನಿನ್ನ ನೋಟ ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು, ಮಂಗಳಕರವಾದದ್ದು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತ ನೀಲಕಮಲಗಳಿಗೂ ಸೋಲದ್ದು, ಕರುಣೆಯ ಧಾರೆಗೆ ಆಶ್ರಯವಾದದ್ದು, ಹೇಳಲಾಗದಷ್ಟು ಮಧುರವಾದದ್ದು, ವಿಸ್ತಾರವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂಥದ್ದು. ಹೀಗೆ ಅದು ವಿಶಾಲಾ, ಕಲ್ಯಾಣೀ, ಅಯೋಧ್ಯಾ, ಧಾರಾ, ಮಧುರಾ, ಭೋಗವತೀ, ಅವಂತೀ, ವಿಜಯಾ ಎಂಬ ಹಲವು ನಗರಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿಗೂ ತಕ್ಕದ್ದಾಗಿದೆ. ಆ ನಗರಗಳ ವೈಭವವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Your glance is wide, auspicious, clear and radiant, unbeaten even by blue lilies, the source of streams of grace, sweet beyond words, expansive and protecting. So it deserves the names of many cities, Vishala, Kalyani, Ayodhya, Dhara, Madhura, Bhogavati, Avanti and Vijaya, and surpassing the splendour of them all, it surely reigns supreme.

ಶ್ಲೋಕ 49ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 49

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಕಳೆದುಹೋದದ್ದು ಮರಳಿ ದೊರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ವಿವೇಕRecovery of what was lost, and good judgement
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಮಕ (ಯಂತ್ರದ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ)maka (in all four parts of the yantra)
ಯಂತ್ರYantra: ನುಣ್ಣನೆಯ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿಯ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟ ಅರಿಶಿನದ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on fine turmeric powder, or on burnt turmeric
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 10 ದಿನ10 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಅನ್ನ, ಹಾಲು ಬೆರೆಸಿದ ಅನ್ನ, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಸಹಿತ ವೀಳ್ಯದೆಲೆCooked rice, rice mixed with milk, honey, and betel leaves with areca nut

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಆಕರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಗೊಂದಲವಿಡದೆ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.Sources: Several traditional texts. Where these sources differ, both versions have been provided here for completeness.