ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 16: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಕವೀಂದ್ರಾಣಾಂ ಚೇತಃ-ಕಮಲವನಬಾಲಾತಪರುಚಿಂ
ಭಜಂತೇ ಯೇ ಸಂತಃ         ಕತಿಚಿದರುಣಾಮೇವ ಭವತೀಮ್ ।
ವಿರಿಂಚಿಪ್ರೇಯಸ್ಯಾಃ         ತರುಣತರಶೃಂಗಾರಲಹರೀ-
ಗಭೀರಾಭಿರ್ವಾಗ್ಭಿಃ         ವಿದಧತಿ ಸತಾಂ ರಂಜನಮಮೀ ॥ 16 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

कवीन्द्राणां चेतःकमलवनबालातपरुचिं
भजन्ते ये सन्तः        कतिचिदरुणामेव भवतीम् ।
विरिञ्चिप्रेयस्याः        तरुणतरशृङ्गारलहरी
गभीराभिर्वाग्भिः        विदधति सतां रञ्जनममी ॥ 16 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

kavīndrāṇāṃ cetaḥkamalavanabālātaparuciṃ
bhajante ye santaḥ        katicidaruṇāmeva bhavatīm |
viriñcipreyasyāḥ        taruṇataraśṛṅgāralaharī
gabhīrābhirvāgbhiḥ        vidadhati satāṃ rañjanamamī || 16 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಕವೀಂದ್ರಾಣಾಮ್ (कवीन्द्राणाम्, kavīndrāṇām) = ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಗಳ (of the finest poets)
ಚೇತಃಕಮಲವನ (चेतःकमलवन, cetaḥkamalavana) = ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಕಮಲವನಕ್ಕೆ (to the lotus grove that is their mind)
ಬಾಲಾತಪರುಚಿಮ್ (बालातपरुचिम्, bālātaparucim) = ಎಳೆಬಿಸಿಲಿನ ಕಾಂತಿಯಂತಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು (you, who are like the light of the young morning sun)
ಭಜಂತೇ (भजन्ते, bhajante) = ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ (worship)
ಯೇ (ये, ye) = ಯಾವ (those who)
ಸಂತಃ (सन्तः, santaḥ) = ಸಜ್ಜನರು (good men)
ಕತಿಚಿತ್ (कतिचित्, katicit) = ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ (only a few)
ಅರುಣಾಮ್ (अरुणाम्, aruṇām) = ಅರುಣ ವರ್ಣದವಳಾದ (of the crimson dawn colour)
ಏವ (एव, eva) = ಮಾತ್ರ (alone)
ಭವತೀಮ್ (भवतीम्, bhavatīm) = ನಿನ್ನನ್ನು (you)
ವಿರಿಂಚಿಪ್ರೇಯಸ್ಯಾಃ (विरिञ्चिप्रेयस्याः, viriñcipreyasyāḥ) = ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಸರಸ್ವತಿಯ (of Saraswati, the beloved of Brahma)
ತರುಣತರ (तरुणतर, taruṇatara) = ಇನ್ನೂ ಎಳೆಯ (still youthful)
ಶೃಂಗಾರಲಹರೀ (शृङ्गारलहरी, śṛṅgāralaharī) = ಶೃಂಗಾರದ ಅಲೆಯಂತೆ (like a wave of poetic sentiment)
ಗಭೀರಾಭಿಃ (गभीराभिः, gabhīrābhiḥ) = ಆಳವಾದ (deep)
ವಾಗ್ಭಿಃ (वाग्भिः, vāgbhiḥ) = ಮಾತುಗಳಿಂದ (with words)
ವಿದಧತಿ (विदधति, vidadhati) = ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (bring about)
ಸತಾಮ್ (सताम्, satām) = ರಸಿಕರ (of connoisseurs)
ರಂಜನಮ್ (रञ्जनम्, rañjanam) = ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು (delight of mind)
ಅಮೀ (अमी, amī) = ಇವರು (these men)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ನೀನು ಅರುಣವರ್ಣದವಳು. ಮಹಾನ್ ಕವಿಗಳ ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಕಮಲದ ವನವನ್ನು ಅರಳಿಸುವ ಮುಂಜಾನೆಯ ಎಳೆಬಿಸಿಲು ನೀನು. ನಿನ್ನ ಈ ಕೆಂಪು ರೂಪವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಜನರು, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಭೆಗಳನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಆಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯಿಂದ ಹರಿದುಬಂದ ಪ್ರೀತಿಯ ಹೊಸ ಅಲೆಯಂತೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

You are Aruna, crimson as the dawn. To the lotus grove of great poets’ minds, you are the young morning sunlight that makes it bloom. The few good people who worship you in this crimson form delight every gathering of connoisseurs. Their words are deep, and they flow like a fresh wave of loving feeling from Saraswati, the beloved of Virinchi (Brahma) and goddess of learning.

ಶ್ಲೋಕ 16ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 16

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ಮತ್ತು ಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯLearning in the scriptures, and the ability to speak well before a gathering
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ವಂvaṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 41 ದಿನ41 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಜೇನುತುಪ್ಪHoney

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.