ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 98: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಕದಾ ಕಾಲೇ ಮಾತಃ ಕಥಯ ಕಲಿತಾಲಕ್ತಕರಸಂ
ಪಿಬೇಯಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥೀ ತವ ಚರಣನಿರ್ಣೇಜನಜಲಮ್ ।
ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಮೂಕಾನಾ-ಮಪಿ ಚ ಕವಿತಾಕಾರಣತಯಾ
ಕದಾ ಧತ್ತೇ ವಾಣೀ-ಮುಖಕಮಲತಾಂಬೂಲರಸತಾಮ್ ॥ 98 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

कदा काले मातः कथय कलितालक्तकरसं
पिबेयं विद्यार्थी तव चरणनिर्णेजनजलम् ।
प्रकृत्या मूकानामपि च कविताकारणतया
कदा धत्ते वाणीमुखकमलताम्बूलरसताम् ॥ 98 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

kadā kāle mātaḥ kathaya kalitālaktakarasaṃ
pibeyaṃ vidyārthī tava caraṇanirṇejanajalam |
prakṛtyā mūkānāmapi ca kavitākāraṇatayā
kadā dhatte vāṇīmukhakamalatāmbūlarasatām || 98 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಕದಾ (कदा, kadā) = ಯಾವಾಗ (when)
ಕಾಲೇ (काले, kāle) = ಕಾಲದಲ್ಲಿ (at the time)
ಮಾತಃ (मातः, mātaḥ) = ತಾಯಿಯೇ (O Mother)
ಕಥಯ (कथय, kathaya) = ಹೇಳು (tell me)
ಕಲಿತಾಲಕ್ತಕರಸಮ್ (कलितालक्तकरसम्, kalitālaktakarasam) = ಅರಗಿನ ರಸ ಬೆರೆತ (mingled with liquid lac)
ಪಿಬೇಯಮ್ (पिबेयम्, pibeyam) = ಕುಡಿಯುವೆನು (shall I drink)
ವಿದ್ಯಾರ್ಥೀ (विद्यार्थी, vidyārthī) = ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ನಾನು (I, a seeker of knowledge)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ಚರಣನಿರ್ಣೇಜನಜಲಮ್ (चरणनिर्णेजनजलम्, caraṇanirṇejanajalam) = ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದ ನೀರನ್ನು (the water that has washed the feet)
ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ (प्रकृत्या, prakṛtyā) = ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ (by birth)
ಮೂಕಾನಾಮ್ (मूकानाम्, mūkānām) = ಮೂಕರಾದವರಿಗೆ (for those who are mute)
ಅಪಿ (अपि, api) = ಕೂಡ (even)
ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
ಕವಿತಾಕಾರಣತಯಾ (कविताकारणतया, kavitākāraṇatayā) = ಕವಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರಿಂದ (since it gives rise to poetry)
ಕದಾ (कदा, kadā) = ಯಾವಾಗ (when)
ಧತ್ತೇ (धत्ते, dhatte) = ಪಡೆಯುವುದು (will it take on)
ವಾಣೀಮುಖಕಮಲತಾಂಬೂಲರಸತಾಮ್ (वाणीमुखकमलताम्बूलरसताम्, vāṇīmukhakamalatāmbūlarasatām) = ಸರಸ್ವತಿಯ ಮುಖಕಮಲದ ತಾಂಬೂಲರಸದ ಗುಣವನ್ನು (the nature of the betel juice from Sarasvati’s lotus mouth)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ತಾಯಿ, ಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವೇಷಕನಾದ ನಾನು, ಕೆಂಪು ಅರಗಿನಿಂದ ರಂಜಿತವಾದ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದ ನೀರನ್ನು ಎಂದು ಕುಡಿಯಬಲ್ಲೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು. ಆ ನೀರು ಹುಟ್ಟುಮೂಕರಿಗೂ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಾಗ್ದೇವತೆಯಾದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಕಮಲದಂಥ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಬಂದ ತಾಂಬೂಲದ ರಸದಂತೆ ಆ ನೀರು ನನಗೆ ಒಲಿಯುವುದು ಯಾವಾಗ?

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O Mother, tell me: when may I, a seeker of knowledge, drink the water that has washed your feet, reddened with their liquid lac? That water gives the gift of poetry even to those mute from birth. When will it become for me like the betel juice from the lotus mouth of Sarasvati, goddess of speech? To taste what has touched your feet is, for the poet, to receive the eloquence of Sarasvati herself.

ಶ್ಲೋಕ 98ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 98

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಾಗುವ ಆಶೀರ್ವಾದGood health and strength, and the blessing of children
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಹ್ರೀಂhrīṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate, or on sacred ash
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 2000 ಬಾರಿ2000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಜೇನುತುಪ್ಪHoney

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.