ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 69: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಗಲೇ ರೇಖಾಸ್ತಿಸ್ರೋ ಗತಿಗಮಕಗೀತೈಕನಿಪುಣೇ
ವಿವಾಹವ್ಯಾನದ್ಧ-ಪ್ರಗುಣಗುಣಸಂಖ್ಯಾಪ್ರತಿಭುವಃ ।
ವಿರಾಜಂತೇ ನಾನಾ-ವಿಧಮಧುರರಾಗಾಕರಭುವಾಂ
ತ್ರಯಾಣಾಂ ಗ್ರಾಮಾಣಾಂ ಸ್ಥಿತಿನಿಯಮಸೀಮಾನ ಇವ ತೇ ॥ 69 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

गले रेखास्तिस्रो गतिगमकगीतैकनिपुणे
विवाहव्यानद्धप्रगुणगुणसङ्ख्याप्रतिभुवः ।
विराजन्ते नानाविधमधुररागाकरभुवां
त्रयाणां ग्रामाणां स्थितिनियमसीमान इव ते ॥ 69 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

gale rekhāstisro gatigamakagītaikanipuṇe
vivāhavyānaddhapraguṇaguṇasaṅkhyāpratibhuvaḥ |
virājante nānāvidhamadhurarāgākarabhuvāṃ
trayāṇāṃ grāmāṇāṃ sthitiniyamasīmāna iva te || 69 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಗಲೇ (गले, gale) = ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ (on your neck)
ರೇಖಾಃ (रेखाः, rekhāḥ) = ಗೆರೆಗಳು (the lines)
ತಿಸ್ರಃ (तिस्रः, tisraḥ) = ಮೂರು (three)
ಗತಿಗಮಕಗೀತೈಕನಿಪುಣೇ (गतिगमकगीतैकनिपुणे, gatigamakagītaikanipuṇe) = ಗತಿ, ಗಮಕ, ಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ನಿಪುಣೆಯೇ (O you unrivalled in the movements, graces and forms of song)
ವಿವಾಹವ್ಯಾನದ್ಧ (विवाहव्यानद्ध, vivāhavyānaddha) = ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ (tied at the wedding)
ಪ್ರಗುಣಗುಣಸಂಖ್ಯಾಪ್ರತಿಭುವಃ (प्रगुणगुणसङ्ख्याप्रतिभुवः, praguṇaguṇasaṅkhyāpratibhuvaḥ) = ಮಂಗಳಸೂತ್ರದ ಎಳೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ (bearing witness to the number of strands in the thread)
ವಿರಾಜಂತೇ (विराजन्ते, virājante) = ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ (shine)
ನಾನಾವಿಧಮಧುರರಾಗಾಕರಭುವಾಮ್ (नानाविधमधुररागाकरभुवाम्, nānāvidhamadhurarāgākarabhuvām) = ಬಗೆಬಗೆಯ ಮಧುರ ರಾಗಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳಾದ (the sources of the many sweet ragas)
ತ್ರಯಾಣಾಮ್ (त्रयाणाम्, trayāṇām) = ಮೂರು (of the three)
ಗ್ರಾಮಾಣಾಮ್ (ग्रामाणाम्, grāmāṇām) = ಗ್ರಾಮಗಳ (of the gramas, the ancient scales)
ಸ್ಥಿತಿನಿಯಮಸೀಮಾನಃ (स्थितिनियमसीमानः, sthitiniyamasīmānaḥ) = ನೆಲೆಯನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುವ ಗಡಿರೇಖೆಗಳು (the boundary lines that fix their places)
ಇವ (इव, iva) = ಅಂತೆ (like)
ತೇ (ते, te) = ನಿನ್ನ (your)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸಂಗೀತದ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಯಾರೂ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಮೂರು ಎಳೆಗಳ ಮಾಂಗಲ್ಯ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಷಡ್ಜ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರ ಎಂಬ ಮೂರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಗಡಿರೇಖೆಗಳಂತಿವೆ ಅವು; ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಮಧುರ ರಾಗಗಳೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನ ಕಂಠವೇ ಸಂಗೀತದ ತವರುಮನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O you who are unrivalled in the movements, graces and forms of song, the three lines on your neck shine there as if bearing witness to the three strands of the thread tied at your wedding. They are like the boundary lines of the three gramas, shadja, madhyama and gandhara, the ancient scales from which all the many sweet ragas arise. Your throat is the very home of music.

ಶ್ಲೋಕ 69ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 69

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದAffection and harmony between husband and wife
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಕ್ಷಂ ಮತ್ತು ಮೂಂkṣaṃ and mūṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರ, ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಜಪ ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಪತ್ನಿಗೆ ನೀಡುವುದುDrawn on a gold plate; the japa is done holding a champaka flower, which is then given to one’s wife
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ಸಂಗಾತಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕುಳಿತುSitting facing south-east, with one’s spouse alongside
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಜೇನುತುಪ್ಪHoney

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.