ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 85: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ನಮೋವಾಕಂ ಬ್ರೂಮೋ         ನಯನ-ರಮಣೀಯಾಯ ಪದಯೋ-
ಸ್ತವಾಸ್ಮೈ ದ್ವಂದ್ವಾಯ         ಸ್ಫುಟರುಚಿರಸಾಲಕ್ತಕವತೇ ।
ಅಸೂಯತ್ಯತ್ಯಂತಂ         ಯದಭಿಹನನಾಯ ಸ್ಪೃಹಯತೇ
ಪಶೂನಾಮೀಶಾನಃ         ಪ್ರಮದವನಕಂಕೇಲಿತರವೇ ॥ 85 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

नमोवाकं ब्रूमो        नयनरमणीयाय पदयो
स्तवास्मै द्वन्द्वाय        स्फुटरुचिरसालक्तकवते ।
असूयत्यत्यन्तं        यदभिहननाय स्पृहयते
पशूनामीशानः        प्रमदवनकङ्केलितरवे ॥ 85 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

namovākaṃ brūmo        nayanaramaṇīyāya padayo
stavāsmai dvandvāya        sphuṭarucirasālaktakavate |
asūyatyatyantaṃ        yadabhihananāya spṛhayate
paśūnāmīśānaḥ        pramadavanakaṅkelitarave || 85 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ನಮೋವಾಕಮ್ (नमोवाकम्, namovākam) = ನಮಸ್ಕಾರದ ಮಾತನ್ನು (a word of salutation)
ಬ್ರೂಮಃ (ब्रूमः, brūmaḥ) = ಹೇಳುತ್ತೇವೆ (we speak)
ನಯನರಮಣೀಯಾಯ (नयनरमणीयाय, nayanaramaṇīyāya) = ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾದ (a delight to the eyes)
ಪದಯೋಃ (पदयोः, padayoḥ) = ಪಾದಗಳ (of the feet)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (of yours)
ಅಸ್ಮೈ (अस्मै, asmai) = ಈ (to this)
ದ್ವಂದ್ವಾಯ (द्वन्द्वाय, dvandvāya) = ಜೋಡಿಗೆ (to the pair)
ಸ್ಫುಟರುಚಿರಸಾಲಕ್ತಕವತೇ (स्फुटरुचिरसालक्तकवते, sphuṭarucirasālaktakavate) = ಹೊಳೆಯುವ ಅರಗಿನ ರಸ ಹಚ್ಚಿದ (bright with liquid lac)
ಅಸೂಯತಿ (असूयति, asūyati) = ಅಸೂಯೆಪಡುತ್ತಾನೆ (is jealous)
ಅತ್ಯಂತಮ್ (अत्यन्तम्, atyantam) = ಬಹಳವಾಗಿ (greatly)
ಯದಭಿಹನನಾಯ (यदभिहननाय, yadabhihananāya) = ಅವುಗಳಿಂದ ಒದೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು (to be struck by them)
ಸ್ಪೃಹಯತೇ (स्पृहयते, spṛhayate) = ಹಂಬಲಿಸುವ (that longs)
ಪಶೂನಾಮ್ (पशूनाम्, paśūnām) = ಜೀವಿಗಳ (of beings)
ಈಶಾನಃ (ईशानः, īśānaḥ) = ಒಡೆಯನಾದ ಶಿವ (the lord, Shiva)
ಪ್ರಮದವನಕಂಕೇಲಿತರವೇ (प्रमदवनकङ्केलितरवे, pramadavanakaṅkelitarave) = ಅಂತಃಪುರದ ಉದ್ಯಾನದ ಅಶೋಕ ಮರದ ಬಗ್ಗೆ (of the ashoka tree in the pleasure garden)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ, ಕೆಂಪು ಅರಗಿನ ದ್ರವದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಾವು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸುಂದರ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪಾದದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಶೋಕ ಮರ ಹೂಬಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕವಿಗಳ ನಂಬಿಕೆ; ಹಾಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷವು ನಿನ್ನ ಪಾದದ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪಶುಪತಿಯಾದ ಶಿವನೂ ಅದೇ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಬಯಸುವುದರಿಂದ, ಆ ಮರದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಅಸೂಯೆಯಿದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

We bow to the pair of your feet, a delight to the eyes and bright with liquid lac. By poetic tradition the ashoka tree flowers only when struck by the foot of a lovely woman, so the ashoka in your pleasure garden longs to be struck by your feet. Shiva, lord of all beings (Pashupati), longs for the very same thing, and so he is fiercely jealous of that tree.

ಶ್ಲೋಕ 85ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 85

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಭಯ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿFreedom from fear and from harmful influences
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ರಂ (ಆರು ಬಾರಿ)raṃ (six times)
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದು, ಎಂಟು ಬಣ್ಣಗಳ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate, worshipped with flowers of eight colours
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing south-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 12 ದಿನ12 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಪಾಯಸ, ಪಾನಕ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುPayasa, panaka (jaggery drink) and fruit

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.