ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 6: ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಧನುಃ ಪೌಷ್ಪಂ ಮೌರ್ವೀ         ಮಧುಕರಮಯೀ ಪಂಚ ವಿಶಿಖಾಃ
ವಸಂತಃ ಸಾಮಂತೋ         ಮಲಯಮರುದಾಯೋಧನರಥಃ ।
ತಥಾಪ್ಯೇಕಃ ಸರ್ವಂ         ಹಿಮಗಿರಿಸುತೇ ಕಾಮಪಿ ಕೃಪಾಂ
ಅಪಾಂಗಾತ್ತೇ ಲಬ್ಧ್ವಾ         ಜಗದಿದ-ಮನಂಗೋ ವಿಜಯತೇ ॥ 6 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

धनुः पौष्पं मौर्वी        मधुकरमयी पञ्च विशिखाः
वसन्तः सामन्तो        मलयमरुदायोधनरथः ।
तथाप्येकः सर्वं        हिमगिरिसुते कामपि कृपां
अपाङ्गात्ते लब्ध्वा        जगदिदमनङ्गो विजयते ॥ 6 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

dhanuḥ pauṣpaṃ maurvī        madhukaramayī pañca viśikhāḥ
vasantaḥ sāmanto        malayamarudāyodhanarathaḥ |
tathāpyekaḥ sarvaṃ        himagirisute kāmapi kṛpāṃ
apāṅgātte labdhvā        jagadidamanaṅgo vijayate || 6 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಧನುಃ (धनुः, dhanuḥ) = ಬಿಲ್ಲು (the bow)
ಪೌಷ್ಪಮ್ (पौष्पम्, pauṣpam) = ಹೂವಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು (made of flowers)
ಮೌರ್ವೀ (मौर्वी, maurvī) = ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾಣು (the bowstring)
ಮಧುಕರಮಯೀ (मधुकरमयी, madhukaramayī) = ದುಂಬಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು (made of honey-bees)
ಪಂಚ (पञ्च, pañca) = ಐದು (five)
ವಿಶಿಖಾಃ (विशिखाः, viśikhāḥ) = ಬಾಣಗಳು (arrows)
ವಸಂತಃ (वसन्तः, vasantaḥ) = ವಸಂತ ಋತು (the spring season)
ಸಾಮಂತಃ (सामन्तः, sāmantaḥ) = ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲುವ ಸಾಮಂತ (his one vassal)
ಮಲಯಮರುತ್ (मलयमरुत्, malayamarut) = ಮಲಯ ಪರ್ವತದ ತಂಗಾಳಿ (the breeze off the Malaya hills)
ಆಯೋಧನರಥಃ (आयोधनरथः, āyodhanarathaḥ) = ಯುದ್ಧದ ರಥ (the war chariot)
ತಥಾ (तथा, tathā) = ಹಾಗೆ (so)
ಅಪಿ (अपि, api) = ಇದ್ದರೂ (even)
ಏಕಃ (एकः, ekaḥ) = ಒಬ್ಬಂಟಿಗನಾಗಿ (alone, unaided)
ಸರ್ವಮ್ (सर्वम्, sarvam) = ಇಡೀ (the whole of)
ಹಿಮಗಿರಿಸುತೇ (हिमगिरिसुते, himagirisute) = ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳೇ (O daughter of the snow mountain)
ಕಾಮಪಿ (कामपि, kāmapi) = ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ (some indescribable)
ಕೃಪಾಮ್ (कृपाम्, kṛpām) = ಕರುಣೆಯನ್ನು (grace)
ಅಪಾಂಗಾತ್ (अपाङ्गात्, apāṅgāt) = ಕುಡಿನೋಟದಿಂದ (from the sidelong glance)
ತೇ (ते, te) = ನಿನ್ನ (your)
ಲಬ್ಧ್ವಾ (लब्ध्वा, labdhvā) = ಪಡೆದು (having received)
ಜಗತ್ (जगत्, jagat) = ಜಗತ್ತನ್ನು (the world)
ಇದಮ್ (इदम्, idam) = ಈ (this)
ಅನಂಗಃ (अनङ्गः, anaṅgaḥ) = ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಮನ್ಮಥನು (Ananga, the bodiless one)
ವಿಜಯತೇ (विजयते, vijayate) = ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ (conquers)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳೇ, ಪ್ರೇಮದ ದೇವತೆಯಾದ ಮನ್ಮಥನ ಬಳಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಏನೇನಿದೆ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡು. ಅವನ ಬಿಲ್ಲು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದರ ಹಗ್ಗವೇ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಾಲು, ಅವನ ಬಳಿ ಇರುವುದು ಕೇವಲ ಐದು ಬಾಣಗಳು. ವಸಂತ ಋತು ಅವನ ಏಕೈಕ ಮಿತ್ರ, ಮಲಯ ಮಾರುತವೇ ಅವನ ರಥ. ಶಿವನು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅವನು ಅನಂಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನೊಬ್ಬಂಟಿ. ಆದರೂ ಅವನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಇದೆಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣಂಚಿನಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ವರ್ಣಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾದ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O daughter of the snow mountain, look at what Kama, the god of love, has to fight with. His bow is made of flowers, its string is a line of honey-bees, and he has only five arrows. His only ally is Spring (Vasanta), and his war chariot is the soft breeze from the Malaya hills. He is Ananga, the bodiless one, since Shiva burnt his body, and he fights alone. Yet he conquers the whole world. He can do it only because he has received some indescribable grace from the corner of your eye.

ಶ್ಲೋಕ 6ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 6

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸುWellbeing in married life
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಕ್ಲೀಂklīṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 500 ಬಾರಿ500 times a day
ಅವಧಿDuration: 21 ದಿನ21 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕಬ್ಬಿನ ತುಂಡುಗಳುTwenty-one pieces of sugarcane

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.