ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 53: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ವಿಭಕ್ತತ್ರೈವರ್ಣ್ಯಂ         ವ್ಯತಿಕರಿತಲೀಲಾಂಜನತಯಾ
ವಿಭಾತಿ ತ್ವನ್ನೇತ್ರ         ತ್ರಿತಯಮಿದಮೀಶಾನದಯಿತೇ ।
ಪುನಃ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ದೇವಾನ್         ದ್ರುಹಿಣಹರಿರುದ್ರಾನುಪರತಾನ್
ರಜಃ ಸತ್ತ್ವಂ ಬಿಭ್ರತ್         ತಮ ಇತಿ ಗುಣಾನಾಂ ತ್ರಯಮಿವ ॥ 53 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

विभक्तत्रैवर्ण्यं        व्यतिकरितलीलाञ्जनतया
विभाति त्वन्नेत्र        त्रितयमिदमीशानदयिते ।
पुनः स्रष्टुं देवान्        द्रुहिणहरिरुद्रानुपरतान्
रजः सत्त्वं बिभ्रत्        तम इति गुणानां त्रयमिव ॥ 53 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

vibhaktatraivarṇyaṃ        vyatikaritalīlāñjanatayā
vibhāti tvannetra        tritayamidamīśānadayite |
punaḥ sraṣṭuṃ devān        druhiṇaharirudrānuparatān
rajaḥ sattvaṃ bibhrat        tama iti guṇānāṃ trayamiva || 53 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವಿಭಕ್ತತ್ರೈವರ್ಣ್ಯಂ (विभक्तत्रैवर्ण्यं, vibhaktatraivarṇyaṃ) = ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳುಳ್ಳ (showing three distinct colours)
ವ್ಯತಿಕರಿತ (व्यतिकरित, vyatikarita) = ಬೆರೆತ (mingled)
ಲೀಲಾಂಜನತಯಾ (लीलाञ्जनतया, līlāñjanatayā) = ಸೊಗಸಿಗಾಗಿ ಹಚ್ಚಿದ ಕಾಡಿಗೆಯಿಂದ (with the collyrium worn for beauty)
ವಿಭಾತಿ (विभाति, vibhāti) = ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ (shines)
ತ್ವನ್ನೇತ್ರತ್ರಿತಯಂ ಇದಂ (त्वन्नेत्रत्रितयम् इदं, tvannetratritayam idaṃ) = ನಿನ್ನ ಈ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು (these three eyes of yours)
ಈಶಾನದಯಿತೇ (ईशानदयिते, īśānadayite) = ಈಶಾನನ ಪ್ರಿಯೆಯೇ (O beloved of Ishana)
ಪುನಃ ಸ್ರಷ್ಟುಂ (पुनः स्रष्टुं, punaḥ sraṣṭuṃ) = ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು (to create again)
ದೇವಾನ್ (देवान्, devān) = ದೇವತೆಗಳನ್ನು (the gods)
ದ್ರುಹಿಣಹರಿರುದ್ರಾನ್ (द्रुहिणहरिरुद्रान्, druhiṇaharirudrān) = ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರರನ್ನು (Brahma, Vishnu and Rudra)
ಉಪರತಾನ್ (उपरतान्, uparatān) = ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಲಯವಾದ (who had dissolved at the end of the age)
ರಜಃ ಸತ್ತ್ವಂ (रजः सत्त्वं, rajaḥ sattvaṃ) = ರಜಸ್ಸು, ಸತ್ತ್ವ (rajas, sattva)
ಬಿಭ್ರತ್ (बिभ्रत्, bibhrat) = ಧರಿಸಿರುವ (holding)
ತಮಃ ಇತಿ (तमः इति, tamaḥ iti) = ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು ಎಂಬ (and tamas, so named)
ಗುಣಾನಾಂ ತ್ರಯಂ ಇವ (गुणानां त्रयम् इव, guṇānāṃ trayam iva) = ಮೂರು ಗುಣಗಳಂತೆ (like the three gunas)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಈಶಾನನ ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ಸೊಗಸಿಗಾಗಿ ಹಚ್ಚಿದ ಕಾಡಿಗೆಯ ಕಪ್ಪು ಬೆರೆತು, ನಿನ್ನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು, ಬಿಳುಪು, ಕಪ್ಪು ಎಂಬ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಲಯವಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲೆಂದು ನೀನು ರಜಸ್ಸು, ಸತ್ತ್ವ, ತಮಸ್ಸು ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ಅವು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Beloved of Ishana, with the collyrium you wear for beauty mingling in them, your three eyes show three distinct colours, red, white and black. They shine as if you were holding the three gunas, rajas, sattva and tamas, so that you may create again Brahma, Vishnu and Rudra, who had dissolved at the end of the age.

ಶ್ಲೋಕ 53ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 53

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆರಂಭಗಳಿಗೆ ಬಲA vision of the Devi, and strength for new beginnings
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಹ್ರೀಂhrīṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಬಾಳೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate, or on rice flour spread on a plantain leaf
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಯಂತ್ರದ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದ ದೀಪವಿಟ್ಟುSitting facing east, with a ghee lamp to the right of the yantra
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಅನ್ನ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಪಾಯಸCooked rice, sweets and payasa

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಆಕರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಗೊಂದಲವಿಡದೆ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.Sources: Several traditional texts. Where these sources differ, both versions have been provided here for completeness.