ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 52: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಗತೇ ಕರ್ಣಾಭ್ಯರ್ಣಂ ಗರುತ ಇವ ಪಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ದಧತೀ
ಪುರಾಂ ಭೇತ್ತುಶ್ಚಿತ್ತ-ಪ್ರಶಮರಸವಿದ್ರಾವಣಫಲೇ ।
ಇಮೇ ನೇತ್ರೇ ಗೋತ್ರಾ-ಧರಪತಿಕುಲೋತ್ತಂಸಕಲಿಕೇ
ತವಾಕರ್ಣಾಕೃಷ್ಟ-ಸ್ಮರಶರವಿಲಾಸಂ ಕಲಯತಃ ॥ 52 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

गते कर्णाभ्यर्णं गरुत इव पक्ष्माणि दधती
पुरां भेत्तुश्चित्तप्रशमरसविद्रावणफले ।
इमे नेत्रे गोत्राधरपतिकुलोत्तंसकलिके
तवाकर्णाकृष्टस्मरशरविलासं कलयतः ॥ 52 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

gate karṇābhyarṇaṃ garuta iva pakṣmāṇi dadhatī
purāṃ bhettuścittapraśamarasavidrāvaṇaphale |
ime netre gotrādharapatikulottaṃsakalike
tavākarṇākṛṣṭasmaraśaravilāsaṃ kalayataḥ || 52 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಗತೇ (गते, gate) = ಚಾಚಿರುವ (reaching)
ಕರ್ಣಾಭ್ಯರ್ಣಮ್ (कर्णाभ्यर्णम्, karṇābhyarṇam) = ಕಿವಿಯವರೆಗೂ (up to the ears)
ಗರುತಃ (गरुतः, garutaḥ) = ಬಾಣದ ಗರಿಗಳನ್ನು (the feathers of an arrow)
ಇವ (इव, iva) = ಅಂತೆ (like)
ಪಕ್ಷ್ಮಾಣಿ (पक्ष्माणि, pakṣmāṇi) = ರೆಪ್ಪೆಗೂದಲುಗಳನ್ನು (the eyelashes)
ದಧತೀ (दधती, dadhatī) = ಹೊಂದಿರುವ (bearing)
ಪುರಾಮ್ (पुराम्, purām) = ತ್ರಿಪುರಗಳನ್ನು (of the three cities)
ಭೇತ್ತುಃ (भेत्तुः, bhettuḥ) = ಭೇದಿಸಿದ ಶಿವನ (of Shiva, the shatterer)
ಚಿತ್ತಪ್ರಶಮರಸ (चित्तप्रशमरस, cittapraśamarasa) = ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಭಾವವನ್ನು (the calm of the mind)
ವಿದ್ರಾವಣಫಲೇ (विद्रावणफले, vidrāvaṇaphale) = ಕದಡುವುದೇ ಫಲವಾಗಿರುವ (whose aim is to put to flight)
ಇಮೇ (इमे, ime) = ಈ (these)
ನೇತ್ರೇ (नेत्रे, netre) = ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು (two eyes)
ಗೋತ್ರಾಧರಪತಿ (गोत्राधरपति, gotrādharapati) = ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನ (of the king of mountains)
ಕುಲೋತ್ತಂಸಕಲಿಕೇ (कुलोत्तंसकलिके, kulottaṃsakalike) = ವಂಶದ ಮುಡಿಗೇರಿದ ಮೊಗ್ಗಿನಂತಿರುವವಳೇ (O bud that crowns the lineage)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ಆಕರ್ಣಾಕೃಷ್ಟ (आकर्णाकृष्ट, ākarṇākṛṣṭa) = ಕಿವಿಯವರೆಗೂ ಎಳೆದ (drawn back to the ear)
ಸ್ಮರಶರವಿಲಾಸಮ್ (स्मरशरविलासम्, smaraśaravilāsam) = ಮನ್ಮಥನ ಬಾಣಗಳ ಸೊಬಗನ್ನು (the grace of Kama’s arrows)
ಕಲಯತಃ (कलयतः, kalayataḥ) = ತೋರುತ್ತವೆ (carry)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಪರ್ವತರಾಜನ ವಂಶದ ಕಿರೀಟವಾಗಿರುವ ಮೊಗ್ಗೇ, ನಿನ್ನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಿವಿಗಳವರೆಗೂ ಚಾಚಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರೆಪ್ಪೆಗೂದಲುಗಳು ಬಾಣದ ಹಿಂಭಾಗದ ಗರಿಗಳಂತಿವೆ. ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನಾದ ಶಿವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕದಡುವುದೇ ಅವುಗಳ ಗುರಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವು ಕಿವಿಯವರೆಗೂ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮನ್ಮಥನ ಬಾಣಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಒಂಟಿ ಮನ್ಮಥನಿಂದ ಆಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O bud that crowns the lineage of Himavan, king of mountains, your two eyes stretch back to your ears, and their lashes are like the feathers on an arrow. Their aim is to put to flight the calm in the mind of Shiva, destroyer of the three cities. So they take on the grace of Kama’s arrows, drawn back all the way to the ear. The god of love could not move Shiva by himself; your eyes do what his arrows could not.

ಶ್ಲೋಕ 52ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 52

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯWellbeing of the eyes and ears
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ರಂraṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate, or on sacred ash
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಎಳ್ಳನ್ನ ಮತ್ತು ಪಾಯಸSesame rice and payasa

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.