ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 48: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಅಹಃ ಸೂತೇ ಸವ್ಯಂ         ತವ ನಯನಮರ್ಕಾತ್ಮಕತಯಾ
ತ್ರಿಯಾಮಾಂ ವಾಮಂ ತೇ         ಸೃಜತಿ ರಜನೀನಾಯಕತಯಾ ।
ತೃತೀಯಾ ತೇ ದೃಷ್ಟಿಃ         ದರದಲಿತಹೇಮಾಂಬುಜರುಚಿಃ
ಸಮಾಧತ್ತೇ ಸಂಧ್ಯಾಂ         ದಿವಸನಿಶಯೋರಂತರಚರೀಮ್ ॥ 48 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

अहः सूते सव्यं        तव नयनमर्कात्मकतया
त्रियामां वामं ते        सृजति रजनीनायकतया ।
तृतीया ते दृष्टिः        दरदलितहेमाम्बुजरुचिः
समाधत्ते सन्ध्यां        दिवसनिशयोरन्तरचरीम् ॥ 48 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

ahaḥ sūte savyaṃ        tava nayanamarkātmakatayā
triyāmāṃ vāmaṃ te        sṛjati rajanīnāyakatayā |
tṛtīyā te dṛṣṭiḥ        daradalitahemāmbujaruciḥ
samādhatte sandhyāṃ        divasaniśayorantaracarīm || 48 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಅಹಃ (अहः, ahaḥ) = ಹಗಲನ್ನು (the day)
ಸೂತೇ (सूते, sūte) = ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ (brings forth)
ಸವ್ಯಮ್ (सव्यम्, savyam) = ಬಲ (right)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ನಯನಮ್ (नयनम्, nayanam) = ಕಣ್ಣು (eye)
ಅರ್ಕಾತ್ಮಕತಯಾ (अर्कात्मकतया, arkātmakatayā) = ಸೂರ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ್ದರಿಂದ (being of the nature of the sun)
ತ್ರಿಯಾಮಾಮ್ (त्रियामाम्, triyāmām) = ರಾತ್ರಿಯನ್ನು (the night)
ವಾಮಮ್ (वामम्, vāmam) = ಎಡ (left)
ತೇ (ते, te) = ನಿನ್ನ (your)
ಸೃಜತಿ (सृजति, sṛjati) = ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ (creates)
ರಜನೀನಾಯಕತಯಾ (रजनीनायकतया, rajanīnāyakatayā) = ಚಂದ್ರಸ್ವರೂಪವಾದ್ದರಿಂದ (being of the nature of the moon, lord of the night)
ತೃತೀಯಾ (तृतीया, tṛtīyā) = ಮೂರನೆಯ (third)
ತೇ (ते, te) = ನಿನ್ನ (your)
ದೃಷ್ಟಿಃ (दृष्टिः, dṛṣṭiḥ) = ಕಣ್ಣು (eye)
ದರದಲಿತ (दरदलित, daradalita) = ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಅರಳಿದ (just beginning to open)
ಹೇಮಾಂಬುಜರುಚಿಃ (हेमाम्बुजरुचिः, hemāmbujaruciḥ) = ಚಿನ್ನದ ಕಮಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ (bright as a golden lotus)
ಸಮಾಧತ್ತೇ (समाधत्ते, samādhatte) = ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ (brings about)
ಸಂಧ್ಯಾಮ್ (सन्ध्याम्, sandhyām) = ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲವನ್ನು (the twilight)
ದಿವಸನಿಶಯೋಃ (दिवसनिशयोः, divasaniśayoḥ) = ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳ (of day and night)
ಅಂತರಚರೀಮ್ (अन्तरचरीम्, antaracarīm) = ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ (that moves between)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನಿನ್ನ ಬಲಗಣ್ಣು ಸೂರ್ಯನಾಗಿ ಹಗಲನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಎಡಗಣ್ಣು ರಾತ್ರಿಯ ಒಡೆಯನಾದ ಚಂದ್ರನಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಳುತ್ತಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಕಮಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನಿನ್ನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು (ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆ) ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲದ ಇಡೀ ಚಕ್ರವೇ ನಿನ್ನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Your right eye, being the sun, brings forth the day. Your left eye, being the moon, lord of the night, creates the night. And your third eye, bright as a golden lotus just beginning to open, brings about the twilight (sandhya) that moves between day and night. The whole cycle of time comes from your three eyes.

ಶ್ಲೋಕ 48ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 48

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಗ್ರಹ ದೋಷಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪರಿಹಾರRelief from unfavourable planetary influence
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ರ, ಚ, ಕು, ಬು, ಗು, ಶು, ಶ, ರಾ, ಕೇ (ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಸೂಚಕ ಅಕ್ಷರಗಳು)ra, ca, ku, bu, gu, śu, śa, rā, ke (letters standing for the nine planets)
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪChitranna of several kinds, fruit and honey

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.