ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 56: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ತವಾಪರ್ಣೇ ಕರ್ಣೇ-ಜಪನಯನಪೈಶುನ್ಯಚಕಿತಾ
ನಿಲೀಯಂತೇ ತೋಯೇ ನಿಯತಮನಿಮೇಷಾಃ ಶಫರಿಕಾಃ ।
ಇಯಂ ಚ ಶ್ರೀರ್ಬದ್ಧ-ಚ್ಛದಪುಟಕವಾಟಂ ಕುವಲಯಂ
ಜಹಾತಿ ಪ್ರತ್ಯೂಷೇ ನಿಶಿ ಚ ವಿಘಟಯ್ಯ ಪ್ರವಿಶತಿ ॥ 56 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

तवापर्णे कर्णेजपनयनपैशुन्यचकिता
निलीयन्ते तोये नियतमनिमेषाः शफरिकाः ।
इयं च श्रीर्बद्धच्छदपुटकवाटं कुवलयं
जहाति प्रत्यूषे निशि च विघटय्य प्रविशति ॥ 56 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

tavāparṇe karṇejapanayanapaiśunyacakitā
nilīyante toye niyatamanimeṣāḥ śapharikāḥ |
iyaṃ ca śrīrbaddhacchadapuṭakavāṭaṃ kuvalayaṃ
jahāti pratyūṣe niśi ca vighaṭayya praviśati || 56 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
ಅಪರ್ಣೇ (अपर्णे, aparṇe) = ಅಪರ್ಣೆಯೇ (O Aparna)
ಕರ್ಣೇಜಪ (कर्णेजप, karṇejapa) = ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಡಿ ಹೇಳುವ (whispering tales into the ear)
ನಯನಪೈಶುನ್ಯ (नयनपैशुन्य, nayanapaiśunya) = ಕಣ್ಣುಗಳ ಚಾಡಿಕೋರತನಕ್ಕೆ (at the tale-bearing of the eyes)
ಚಕಿತಾಃ (चकिताः, cakitāḥ) = ಹೆದರಿದ (alarmed)
ನಿಲೀಯಂತೇ (निलीयन्ते, nilīyante) = ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (hide themselves)
ತೋಯೇ (तोये, toye) = ನೀರಿನಲ್ಲಿ (in the water)
ನಿಯತಮ್ (नियतम्, niyatam) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)
ಅನಿಮೇಷಾಃ (अनिमेषाः, animeṣāḥ) = ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚದ (unblinking)
ಶಫರಿಕಾಃ (शफरिकाः, śapharikāḥ) = ಹೆಣ್ಣುಮೀನುಗಳು (the little female fish)
ಇಯಮ್ (इयम्, iyam) = ಈ (this)
ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
ಶ್ರೀಃ (श्रीः, śrīḥ) = ಲಕ್ಷ್ಮಿ (Lakshmi, the goddess of beauty)
ಬದ್ಧಚ್ಛದಪುಟಕವಾಟಮ್ (बद्धच्छदपुटकवाटम्, baddhacchadapuṭakavāṭam) = ದಳಗಳೆಂಬ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡ (whose petal-doors are shut)
ಕುವಲಯಮ್ (कुवलयम्, kuvalayam) = ನೀಲಕಮಲವನ್ನು (the blue water lily)
ಜಹಾತಿ (जहाति, jahāti) = ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾಳೆ (leaves)
ಪ್ರತ್ಯೂಷೇ (प्रत्यूषे, pratyūṣe) = ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ (at daybreak)
ನಿಶಿ (निशि, niśi) = ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ (at night)
ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
ವಿಘಟಯ್ಯ (विघटय्य, vighaṭayya) = ತೆರೆದು (opening it)
ಪ್ರವಿಶತಿ (प्रविशति, praviśati) = ಒಳಹೊಗುತ್ತಾಳೆ (enters)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಅಪರ್ಣಾ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಿವಿಯವರೆಗೂ ಚಾಚಿವೆ. ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಿನ್ನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಕಣ್ಣುಗಳು ಏನಾದರೂ ಚಾಡಿ ಹೇಳಿಯಾವು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚದೆ ಸದಾ ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತವೆ. ಸೌಂದರ್ಯ ದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಮುಂಜಾನೆ ನೈದಿಲೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾಳೆ; ರಾತ್ರಿ ಆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಾಗ ಮರಳಿ ನೈದಿಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀನು ಮತ್ತು ನೈದಿಲೆಗಳ ಉಪಮೆ ಏನೇನೂ ಸಾಲದು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O Aparna, your eyes reach all the way to your ears. The little fish, afraid that those eyes will whisper tales about them into your ears, stay hidden in the water, never closing their eyes. And Lakshmi, the goddess of beauty, leaves the blue water lily at daybreak, when its petal doors shut, to dwell in your eyes; at night she opens those doors again and goes back in. Fish and lilies are the poets’ usual likenesses for lovely eyes; here both are outdone. (Aparna, ‘she who did not even eat leaves’, is Parvati’s name from her austerities to win Shiva.)

ಶ್ಲೋಕ 56ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 56

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಬಂಧನವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿFreedom from what binds one
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಯಂyaṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 20,000 ಬಾರಿ20,000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಜೇನುತುಪ್ಪHoney

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.