ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 5: ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಹರಿಸ್ತ್ವಾಮಾರಾಧ್ಯ         ಪ್ರಣತಜನಸೌಭಾಗ್ಯಜನನೀಂ
ಪುರಾ ನಾರೀ ಭೂತ್ವಾ         ಪುರರಿಪುಮಪಿ ಕ್ಷೋಭಮನಯತ್ ।
ಸ್ಮರೋಽಪಿ ತ್ವಾಂ ನತ್ವಾ         ರತಿನಯನಲೇಹ್ಯೇನ ವಪುಷಾ
ಮುನೀನಾಮಪ್ಯಂತಃ         ಪ್ರಭವತಿ ಹಿ ಮೋಹಾಯ ಮಹತಾಮ್ ॥ 5 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

हरिस्त्वामाराध्य        प्रणतजनसौभाग्यजननीं
पुरा नारी भूत्वा        पुररिपुमपि क्षोभमनयत् ।
स्मरोऽपि त्वां नत्वा        रतिनयनलेह्येन वपुषा
मुनीनामप्यन्तः        प्रभवति हि मोहाय महताम् ॥ 5 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

haristvāmārādhya        praṇatajanasaubhāgyajananīṃ
purā nārī bhūtvā        puraripumapi kṣobhamanayat |
smaro’pi tvāṃ natvā        ratinayanalehyena vapuṣā
munīnāmapyantaḥ        prabhavati hi mohāya mahatām || 5 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಹರಿಃ (हरिः, hariḥ) = ವಿಷ್ಣು (Vishnu)
ತ್ವಾಮ್ (त्वाम्, tvām) = ನಿನ್ನನ್ನು (you)
ಆರಾಧ್ಯ (आराध्य, ārādhya) = ಆರಾಧಿಸಿ (having worshipped)
ಪ್ರಣತಜನಸೌಭಾಗ್ಯಜನನೀಮ್ (प्रणतजनसौभाग्यजननीम्, praṇatajanasaubhāgyajananīm) = ಶರಣಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ತಾಯಿಯನ್ನು (the Mother who grants prosperity to the devotees who bow down)
ಪುರಾ (पुरा, purā) = ಹಿಂದೆ (in the past)
ನಾರೀ (नारी, nārī) = ಮೋಹಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣು (a woman, Mohini)
ಭೂತ್ವಾ (भूत्वा, bhūtvā) = ಆಗಿ (having become)
ಪುರರಿಪುಮ್ (पुररिपुम्, puraripum) = ತ್ರಿಪುರಾರಿಯಾದ ಶಿವನನ್ನು (Shiva, the destroyer of Tripura)
ಅಪಿ (अपि, api) = ಸಹ (even)
ಕ್ಷೋಭಮ್ (क्षोभम्, kṣobham) = ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳಕ್ಕೆ (to agitation of mind)
ಅನಯತ್ (अनयत्, anayat) = ಒಳಪಡಿಸಿದನು (brought)
ಸ್ಮರಃ (स्मरः, smaraḥ) = ಮನ್ಮಥನು (Kamadeva)
ಅಪಿ (अपि, api) = ಸಹ (also)
ತ್ವಾಮ್ (त्वाम्, tvām) = ನಿನ್ನನ್ನು (you)
ನತ್ವಾ (नत्वा, natvā) = ನಮಸ್ಕರಿಸಿ (having bowed to)
ರತಿನಯನಲೇಹ್ಯೇನ (रतिनयनलेह्येन, ratinayanalehyena) = ರತಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನದಂತಿರುವ (like nectar to the eyes of Rati)
ವಪುಷಾ (वपुषा, vapuṣā) = ಸುಂದರವಾದ ದೇಹದಿಂದ (with a beautiful body)
ಮುನೀನಾಮ್ (मुनीनाम्, munīnām) = ಮುನಿಗಳ (of the sages)
ಅಪಿ (अपि, api) = ಕೂಡ (even)
ಅಂತಃ (अन्तः, antaḥ) = ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ (in the minds)
ಪ್ರಭವತಿ (प्रभवति, prabhavati) = ಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ (becomes capable)
ಹಿ (हि, hi) = ಅಲ್ಲವೇ (indeed)
ಮೋಹಾಯ (मोहाय, mohāya) = ಮೋಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು (to cause delusion)
ಮಹತಾಮ್ (महताम्, mahatām) = ಮಹಾನ್ (of the great)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ತಾಯಿ, ನಿನಗೆ ತಲೆಬಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನೀನು ಒಳಿತನ್ನೇ ಕರುಣಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಮೋಹಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣಿನ ರೂಪ ತಾಳಿ, ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನಾದ, ಮನ್ಮಥನನ್ನೇ ಸುಟ್ಟ ಶಿವನ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದನು. ಸ್ಮರನೂ (ಮನ್ಮಥ) ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ರತಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ ಕಾಣುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಅವನು ಮಹಾಮುನಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ವಿಚಲಿತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ. ಇಂಥ ಶಕ್ತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳಷ್ಟೇ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O Mother, you bring good fortune to all who bow to you. Long ago Hari (Vishnu) worshipped you and, taking the form of a woman (Mohini), was able to stir even Shiva, the destroyer of the three cities (Tripura) and the enemy of Kama. Smara (Kama, the god of love) also bowed to you, and gained a body so beautiful that it is nectar to the eyes of his wife Rati. With it he can unsettle the minds even of great sages. Such powers are only gifts of your grace.

ಶ್ಲೋಕ 5ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 5

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಇತರರಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿGoodwill and affection from others
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ತಾಂtāṃ
ಯಂತ್ರYantra: ತಾಮ್ರದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರ, ಆಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸುವುದುDrawn on a copper plate, which is afterwards worn on the head
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 2000 ಬಾರಿ2000 times a day
ಅವಧಿDuration: 8 ದಿನ8 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಯಸ, ಮತ್ತು ಹೆಸರುಬೇಳೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪೊಂಗಲ್Jaggery payasa, and pongal made with green gram

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.