ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 72: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಸಮಂ ದೇವಿ ಸ್ಕಂದ-ದ್ವಿಪವದನಪೀತಂ ಸ್ತನಯುಗಂ
ತವೇದಂ ನಃ ಖೇದಂ ಹರತು ಸತತಂ ಪ್ರಸ್ನುತಮುಖಮ್ ।
ಯದಾಲೋಕ್ಯಾಶಂಕಾ-ಕುಲಿತಹೃದಯೋ ಹಾಸಜನಕಃ
ಸ್ವಕುಂಭೌ ಹೇರಂಬಃ ಪರಿಮೃಶತಿ ಹಸ್ತೇನ ಝಡಿತಿ ॥ 72 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

समं देवि स्कन्दद्विपवदनपीतं स्तनयुगं
तवेदं नः खेदं हरतु सततं प्रस्नुतमुखम् ।
यदालोक्याशङ्काकुलितहृदयो हासजनकः
स्वकुम्भौ हेरम्बः परिमृशति हस्तेन झडिति ॥ 72 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

samaṃ devi skandadvipavadanapītaṃ stanayugaṃ
tavedaṃ naḥ khedaṃ haratu satataṃ prasnutamukham |
yadālokyāśaṅkākulitahṛdayo hāsajanakaḥ
svakumbhau herambaḥ parimṛśati hastena jhaḍiti || 72 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಸಮಮ್ (समम्, samam) = ಒಟ್ಟಿಗೆ (at once)
ದೇವಿ (देवि, devi) = ದೇವಿಯೇ (O Devi)
ಸ್ಕಂದದ್ವಿಪವದನಪೀತಮ್ (स्कन्दद्विपवदनपीतम्, skandadvipavadanapītam) = ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ಗಜಮುಖ ಗಣಪತಿ ಹಾಲು ಕುಡಿದ (from which Skanda and elephant-faced Ganesha drank)
ಸ್ತನಯುಗಮ್ (स्तनयुगम्, stanayugam) = ಎರಡು ಸ್ತನಗಳು (your two breasts)
ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (of yours)
ಇದಮ್ (इदम्, idam) = ಈ (this)
ನಃ (नः, naḥ) = ನಮ್ಮ (our)
ಖೇದಮ್ (खेदम्, khedam) = ದುಃಖವನ್ನು (sorrow)
ಹರತು (हरतु, haratu) = ಹೋಗಲಾಡಿಸಲಿ (may they take away)
ಸತತಮ್ (सततम्, satatam) = ಸದಾ (always)
ಪ್ರಸ್ನುತಮುಖಮ್ (प्रस्नुतमुखम्, prasnutamukham) = ಹಾಲು ಒಸರುತ್ತಿರುವ (flowing with milk)
ಯತ್ (यत्, yat) = ಯಾವುದನ್ನು (which)
ಆಲೋಕ್ಯ (आलोक्य, ālokya) = ಕಂಡು (seeing)
ಆಶಂಕಾಕುಲಿತಹೃದಯಃ (आशङ्काकुलितहृदयः, āśaṅkākulitahṛdayaḥ) = ಸಂಶಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ (seized by a doubt)
ಹಾಸಜನಕಃ (हासजनकः, hāsajanakaḥ) = ನಗು ಉಕ್ಕಿಸುವ (causing laughter)
ಸ್ವಕುಂಭೌ (स्वकुम्भौ, svakumbhau) = ತನ್ನ ತಲೆಯ ಎರಡು ಕುಂಭಗಳನ್ನು (the two domes of his own brow)
ಹೇರಂಬಃ (हेरम्बः, herambaḥ) = ಗಣಪತಿ (Ganesha)
ಪರಿಮೃಶತಿ (परिमृशति, parimṛśati) = ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ (feels for)
ಹಸ್ತೇನ (हस्तेन, hastena) = ಕೈಯಿಂದ (with his hand)
ಝಡಿತಿ (झडिति, jhaḍiti) = ತಕ್ಷಣ (quickly)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಎಲೈ ದೇವಿ, ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ಗಜಮುಖನಾದ ಗಣೇಶ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ, ಸದಾ ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ನಿನ್ನ ಸ್ತನಗಳು ನಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನೆಲ್ಲ ದೂರಮಾಡಲಿ. ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಅನುಮಾನ ಬಂದು, ತನ್ನ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಕುಂಭಗಳು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ತ್ವರೆತ್ವರೆಯಾಗಿ ಕೈಯಾಡಿಸಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಇದನ್ನು ಕಂಡು ನೀನು ಮತ್ತು ಶಿವ ನಗುತ್ತೀರಿ. (ದೇವರ ಸಂಸಾರದ ಈ ವಾತ್ಸಲ್ಯದ ಚಿತ್ರಣ ನಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ಕಳೆಯಲಿ).

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O Devi, may your breasts, ever flowing with milk, from which Skanda and elephant-faced Ganesha drink together, always take away our sorrow. Seeing them, Ganesha (Heramba) is seized by a doubt and quickly feels with his hand for the two domes on his own brow, to make sure they are still there, and the sight makes you and Shiva laugh. It is a tender scene of the divine family, offered as a prayer for comfort.

ಶ್ಲೋಕ 72ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 72

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವಾಗ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯSafety and courage when travelling at night
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ಸಮಂ ದೇವಿ, ಕ್ಲೀಂ, ಹ್ರೀಂsamaṃ devi, klīṃ, hrīṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ಊರುಗೋಲಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate, or on a walking stick
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north-east
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 45 ದಿನ45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಜೇನುತುಪ್ಪHoney

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.