ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 42: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ · ದೇವನಾಗರಿ · English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಗತೈರ್ಮಾಣಿಕ್ಯತ್ವಂ         ಗಗನಮಣಿಭಿಃ ಸಾಂದ್ರಘಟಿತಂ
ಕಿರೀಟಂ ತೇ ಹೈಮಂ         ಹಿಮಗಿರಿಸುತೇ ಕೀರ್ತಯತಿ ಯಃ ।
ಸ ನೀಡೇಯಚ್ಛಾಯಾ-ಚ್ಛುರಣಶಬಲಂ ಚಂದ್ರಶಕಲಂ
ಧನುಃ ಶೌನಾಸೀರಂ         ಕಿಮಿತಿ ನ ನಿಬಧ್ನಾತಿ ಧಿಷಣಾಮ್ ॥ 42 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

गतैर्माणिक्यत्वं        गगनमणिभिः सान्द्रघटितं
किरीटं ते हैमं        हिमगिरिसुते कीर्तयति यः ।
स नीडेयच्छायाच्छुरणशबलं चन्द्रशकलं
धनुः शौनासीरं        किमिति न निबध्नाति धिषणाम् ॥ 42 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

gatairmāṇikyatvaṃ        gaganamaṇibhiḥ sāndraghaṭitaṃ
kirīṭaṃ te haimaṃ        himagirisute kīrtayati yaḥ |
sa nīḍeyacchāyācchuraṇaśabalaṃ candraśakalaṃ
dhanuḥ śaunāsīraṃ        kimiti na nibadhnāti dhiṣaṇām || 42 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಗತೈಃ ಮಾಣಿಕ್ಯತ್ವಂ (गतैः माणिक्यत्वं, gataiḥ māṇikyatvaṃ) = ರತ್ನಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ (that have turned into gems)
ಗಗನಮಣಿಭಿಃ (गगनमणिभिः, gaganamaṇibhiḥ) = ಆಕಾಶದ ಮಣಿಗಳಾದ ಸೂರ್ಯರಿಂದ (by the jewels of the sky, the suns)
ಸಾಂದ್ರಘಟಿತಂ (सान्द्रघटितं, sāndraghaṭitaṃ) = ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕೂರಿಸಿದ (densely set)
ಕಿರೀಟಂ (किरीटं, kirīṭaṃ) = ಕಿರೀಟವನ್ನು (the crown)
ತೇ (ते, te) = ನಿನ್ನ (your)
ಹೈಮಂ (हैमं, haimaṃ) = ಚಿನ್ನದ (golden)
ಹಿಮಗಿರಿಸುತೇ (हिमगिरिसुते, himagirisute) = ಹಿಮಗಿರಿಯ ಮಗಳೇ (O daughter of the snow mountain)
ಕೀರ್ತಯತಿ ಯಃ (कीर्तयति यः, kīrtayati yaḥ) = ಯಾರು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೋ (he who describes)
ಸಃ (सः, saḥ) = ಅವನು (he)
ನೀಡೇಯ (नीडेय, nīḍeya) = ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದ ರತ್ನಗಳ (of the gems nestled in their settings)
ಛಾಯಾಚ್ಛುರಣ (छायाच्छुरण, chāyācchuraṇa) = ಕಾಂತಿ ಹರಡುವುದರಿಂದ (by the spread of their lustre)
ಶಬಲಂ (शबलं, śabalaṃ) = ಬಣ್ಣಬಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣುವ (dappled in many colours)
ಚಂದ್ರಶಕಲಂ (चन्द्रशकलं, candraśakalaṃ) = ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು (the crescent moon)
ಧನುಃ ಶೌನಾಸೀರಂ (धनुः शौनासीरं, dhanuḥ śaunāsīraṃ) = ಇಂದ್ರನ ಬಿಲ್ಲು, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು (the bow of Indra, the rainbow)
ಕಿಂ ಇತಿ (किम् इति, kim iti) = ಇದೇನು ಎಂದು (as, is it not)
ನ ನಿಬಧ್ನಾತಿ (न निबध्नाति, na nibadhnāti) = ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುತ್ತಾನೆಯೇ (would he not form)
ಧಿಷಣಾಮ್ (धिषणाम्, dhiṣaṇām) = ಭಾವನೆಯನ್ನು (the notion)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಹಿಮಗಿರಿಯ ಮಗಳೇ, ರತ್ನಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಆಕಾಶದ ಸೂರ್ಯರನ್ನು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕೂರಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಯಾರು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಭಾವನೆ ಬಾರದೆ ಇರುತ್ತದೆಯೇ? ಆ ರತ್ನಗಳ ಕಾಂತಿ ಹರಡಿ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಕಿರೀಟದ ಚಂದ್ರಕಲೆ ಇಂದ್ರನ ಬಿಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಅವನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Daughter of the snow mountain, your golden crown is thick with the suns of the sky, turned into gems and set close together. Whoever sets out to describe it cannot help imagining that the crescent moon on it, dappled in many colours by the lustre of those gems, is Indra’s bow, the rainbow.

ಶ್ಲೋಕ 42ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 42

ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result: ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜನರ ಒಲವುHigh position and the goodwill of people
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra: ರಂ ಮತ್ತು ರೀಂraṃ and rīṃ
ಯಂತ್ರYantra: ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಎಳ್ಳಿನ ಪುಡಿ ಬೆರೆಸಿದ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರ (ಹಿಟ್ಟಿನ ಯಂತ್ರವನ್ನು ದಿನವೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕು)Drawn on a gold plate, or on rice flour mixed with sesame powder (a flour yantra is drawn afresh each day)
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
ದಿಕ್ಕುDirection: ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north
ಜಪJapa count: ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration: 44 ದಿನ44 daysಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: 45 ದಿನAnother source: 45 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering: ಅನ್ನ, ಹಾಲು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲCooked rice, milk, fruits and jaggery

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಆಕರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಗೊಂದಲವಿಡದೆ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.Sources: Several traditional texts. Where these sources differ, both versions have been provided here for completeness.